جستاري در كلان متن قرآن كريم بر اساس بازتعريف بينامتنيت

A Study of the Macro text Quran: Based on Redefinition of Intertextuality

از جمله رويكردهاي برخي زبان‌شناسان متن و قرآن ‌پژوهان در دهه‌هاي اخير، تلاش براي دستيابي به يك چارچوب زبان‌شناختي مدون و مناسب براي تبيين ساختار قرآن كريم است. گستردگي و تداخل موضوعات در متن قرآن، ساختار روايي متفاوت ، فراواني خردمتن‌ها و پاره‌متن‌ها از يك سو، و روابط بسيار پيچيده درون‌متني و بينامتني از ديگر سو، جزو چالش‌هاي اين رويكرد تازه است. جستار حاضر، با هدف رسيدن به پاسخي درخور اين بحث، ضمن توصيف ويژگي‌هاي كلان متن و بررسي چگونگي انطباق آن با متن قرآن به بازتعريف بينامتنيت، كه عبارت از «انسجام در كلان متن» است، مي‌پردازد. هرچند شواهد گوناگون حاكي از وجود يك بينامتنيت حداكثري است، اما عبور از بافت‌هاي زماني، مكاني و موقعيتي در جاي‌جاي متن و ساختارشكني در سبك روايي و تداخل موضوعات، اين ديدگاه را تقويت مي‌كند كه براي متن قرآن مي‌بايست مدلي بومي ابداع شود، تا بتوان ساختار غيرخطي و انسجام شبكه‌اي اين كلان متن را بهتر آشكار نمود.