جستاري در تبارشناسي ماده «قرا» در ساخت واژه «قرآن»‏

Research in Genealogical Theme “Qara’a” to Make Phrase ‎‎“Quran”‎

جستجوي ريشه و نحوه ساخت برخي از واژگان غريب و كم كاربرد قرآن كريم، دغدغه‌اي است كه در طول تاريخ اسلام ‏بسياري از عالمان لغت و زبان‌شناسان را به خود مشغول داشته و باعث شده نظريه‌هاي متعددي در اين خصوص توليد شود، ‏همانند نظريه وجود واژگان دخيل يا نظريه تشكيل شدن زبان قرآن از مخلوط زبان‌هاي عربي و آرامي. ‏به نظر مي‌رسد از جمله دلايل وجود ابهام در رابطه با ريشه اين واژگان و طرح نظريات مختلف، عدم وجود روش‌هاي ‏معتبر و نظام‌مند جهت جستجو و مطالعه زبان‌ها باشد. از اين روي، در اين مقاله تلاش شده براي پاسخگويي به اين سوال ‏تاريخي در حوزه زبان‌شناسي، و همچنين معرفي روشي براي جستجوي ريشه واژگان قرآني، با استفاده از الگوي مطالعه ‏تبارشناسي زباني، به جستجوي ريشه واژه «قرآن» به عنوان يكي از پركاربردترين واژگان قرآني و در عين حال مبهم‌ترين آنها ‏پرداخته و از اين رهگذر، ضرورت اتخاذ رويكرد ريشه‌شناسي در تحليل مولفه‌هاي لغوي واژگان قرآني را تبيين نماييم.‏ آنچه به ابهام واژه «قرآن» در پژوهش‌هاي امروزين افزوده، عدم تحليل ماده «قرا» است. به صورتي كه محققان ‏در اين حوزه ‏صرفاً با استناد به گزارش لغويان متاخر، به بررسي ابعاد مفهومي و غير لغوي اين واژه پرداخته‌اند، كه همين امر باعث شده ‏برخي در اشتقاق‌ و حتي تلفظ‌ و مفهوم‌ واژه‌ «قرآن» اختلاف‌ نظر داشته‌ و آرا متفاوتي‌ بيان‌ كنند. در اين پژوهش با مراجعه ‏به فرهنگ لغت ديگر زبان‌هاي آفريقايي ـ آسيايي همچون زبان‌هاي؛ سامي، عبري، ‏آرامي، حبشي، اكدي و سرياني، ‏كاربردهاي ماده «قرا» استخراج و چگونگي ساخت‌هاي مختلف آن تبيين شده است.‏