روش كلام نقلي از ديدگاه سيد بن طاوس

Method of "Revealed Theology" from the Viewpoint of Sayed ibn Tavos

چكيده ربط و نسبت بين كلام و حديث در علم «كلام نقلي» مورد دقت و كاوش قرار ميگيرد. روششناسي علم كلام به طور عام و كلام نقلي به طور خاص از مباحث نويني است كه در آثار اندكي بدان پرداخته شده است. اهميت پژوهشهاي روشي، آنگاه دانسته ميشود كه به مهمترين دستاورد آنها يعني «كشف طريق استنباط و اصول آن»، توجه كافي شود. نزد سيد بن طاوس نقل مهمترين منبع دينشناسي است. او به عنوان محدثي كم‌نظير مباحث اعتقادي را بيشتر بر اساس ادله نقلي بررسي كرده است و در اين زمينه نيز از روشهاي استنادي و استنباطي خاصي مانند توجه به اصول لفظي، اعتبار مضموني نه رجالي، فهم تركيبي قرآن و حديث ، تاويل مخالف قطعي دين و... بهره ميگيرد. در نوشتار حاضر دو ركن اصلي كلام نقلي يعني روش استناد به حديث اعتقادي و روش فهم الحديث در انديشه سيد بن طاوس بيان گرديده و سپس به نمونههاي كاربست ادله نقلي در علم كلام اشاره شده است.

Abstract The present paper is concerned with the relationship between theology and tradition (Hadith) in "revealed theology". The methodology of theology in general and revealed theology in particular is a recent issue which has received scant attention. The importance of methodological studies can only be understood when its most important outcome, that is, the exploration of “theological inference and its principles" is well realized. For Sayed ibn Tavos, tradition is the most important source for the study of religion. As a characteristic thinker, he investigates the theological issues based on traditional sources and uses some elicitation and anecdotal methods such as: emphasis on the verbal principles, validation of content and not narrators, combined understanding of Quran and Hadith, deep and strong insight of Hadith, paraphrase of definite contradictions of religion and the like. The present paper presents the two key elements of revealed theology, that is, the method of invoking theological Hadith and understanding of it in the thought of Sayed ibn Tavos and then refers to some of the samples of applied revealed evidence in theology.