موازين حقوقي ناظر بر انتقاد از دولت و مقامات دولتي

Legal Standards on Criticism of Government and Public Officials

انتقاد و موازين ناظر بر آن يكي از مسايل مهم و مناقشهآميز در حوزه آزادي بيان است. انتقاد از دولت و مقامات دولتي با نشاندادن عيوب و كاستيهاي موجود يا احتمالي در اقدامات و تصميمات آنها، ذاتاً تلخ و گزنده است اما با توجه به اينكه به اصلاح امور عمومي كمك ميكند ثمره شيرين دارد. در واقع، حمايت از انتقاد، حمايت از بيانهايي است كه نه توهين هستند، نه افترا، نه نشر اكاذيب، نه تبليغ عليه نظام و نه جرم سياسي. انتقاد با همه اين عناوين وجوه اشترك و افتراق دارد اما تاكنون، عمدتاً به وجوه اشتراك آن ها پرداخته شده و وجوه افتراق آن ها در پرده ابهام قرار دارد و تبيين نشده است. ازاينرو، اين مقاله درصدد است تا پس از تبيين مباني مختلفي كه در توسيع و تحديد انتقاد از دولت و مقامات دولتي وجود دارد با استفاده از تعاليم اسلامي و تجارب ساير نظامهاي حقوقي، ضوابط و معيارهايي براي تمييز بيان هاي انتقادي قابلحمايت از غيرقابل حمايت، به دست دهد. بدينمنظور، مقاله در دو بخش تنظيم شده است: در بخش اول، مباني توسيع و تحديد انتقاد از دولت و مقامات دولتي مطالعه شده و در بخش دوم، بر مبناي دلايل و توجيهات مطرح در بخش اول، ضوابط و معيارهايي كه براي تمييز انتقاد مجاز از غيرمجاز قابل استفاده هستند معرفي و تبيين شدهان د.

Freedom of expression in regard to criticism directed toward government or public officials is faced with some challenges. On one hand, it reveals potential or actual deficiencies and failures in their actions, decisions or institutions. Hence, it would be very constructive and beneficial to the public interest. On the other hand, through criticism, there might be potential false or unproved attributions which can be considered as defamatory, subversive or revolutionary statements. This essay tries to elaborate the legal standards based on international experiences and Islamic law, which seems to be proper for making balance between political speeches and protection of reputation of public officials or public trust to government. For this purpose, in the first chapter, theoretical basis for extensive protection of political speeches and in the second part, balance-standards are identified and studied.