ضرورت آينده پژوهي در فقه اسلامي

Necessity of Future Study in Jurisprudence

آينده‌‌پژوهي يكي از علوم جديد و ميان‌رشته‌اي است كه جزو علوم و فناوري‌هاي نرم طبقه‌بندي مي‌شود. آينده‌پژوهي را علم و هنر كشف و شكل بخشيدن آينده تعريف كرده‌اند. تاكنون مطالعات آينده‌پژوهي در حوزه‌هاي مختلفي از جمله فناوري، اقتصاد، سياست و... انجام شده است و كارشناسان روش‌هاي مختلف را در حوزه‌هاي مربوطه شناسايي و معرفي كرده‌اند. از طرفي تغييرات در جهان به قدري وسيع است كه همگام شدن با آن كاري بسيار سخت و دشوار است، و ضرورت دارد كه در هر زمينه‌اي از قبل به آينده‌ توجه داشته باشيم تا براي رويارويي با آن برنامه‌ريزي كنيم. از طرف ديگر، علم فقه بخش عظيمي از هويت خويش را از گذشته مي‌گيرد. اين نگاه به گذشته در بعضي مواقع موجب گذشته‌گرايي و دوري از زمان حال و آينده مي‌شود و فقه را در موضع انفعال قرار مي‌دهد. به همين دليل تمام تلاش ما اين است كه عنصر آينده پژوهي را وارد علم فقه كنيم تا تصميم گيران حوزه‌ فقه با تغييرات آينده برخورد پيش‌دستانه داشته باشند. با اين فرض در مقاله حاضر سعي شده است كه اين علم ميان‌رشته‌اي با فقه تركيب شود و مفاهيم و روش‌هاي آن به صورت كلي مفهوم‌سازي و معادل‌سازي شود. روش تحقيق در مقاله حاضر توصيفي- تحليلي است.