اخلاق زيستي و جايگاه آن در علوم اسلامي

Bioethics and Its Place in Islamic Sciences

معمولاً نظام‌هاي حقوقي جهت مشروعيت‌بخشي به قواعد حقوقي حوزه علوم زيستي و زيست‌فناوري آنها را در نهادي پيش‌حقوقي ذيل عنوان اخلاق زيستي به بحث و بررسي مي‌گذارند كه بر انديشه‌هاي اخلاقي و فلسفي رايج تكيه دارد. بر همين اساس است كه اين قواعد حقوقي در اين نظام‌ها با تحول در «اخلاق اجتماعي» متحول مي‌شوند. در مقابل، نظام حقوق اسلامي با توجه به مبناي خويش، اعتبار و مشروعيت قواعد رفتاري مورد نياز را مبتني بر اراده حكيمانه شارع و با استفاده از قواعد مستنبط از ادله چهارگانه كتاب، سنّت، عقل و اجماع به دست مي‌آورد. در جايگاه قضاياي اين حوزه، فقه به معناي عام آن خواهد بود و در نتيجه بايد گفت در ساختار بينشي اسلام «اخلاق زيستي» را بايد با عنوان «فقه زيستي» ياد كرد.

To legitimize legal rules in the field of biological sciences and biotechnology, legal systems usually discuss and investigate them within a pre-legal institution called “bioethics” which is based upon popular ethical and philosophical ideas. For this very reason, as “social morals” change, such legal rules change in these systems as well. On the other hand, because of its basis, the Islamic legal system infers validity and legitimacy of the required behavioral rules based on the wise Will of the Legislator using rules deduced from the four arguments (the Book, Sunnah, Reason, and Consensus). Thus, the place of the propositions of this discipline will be jurisprudence (fiqh) in the general sense of the term. As a result, it should be said that in the ideological structure of Islam, “bioethics” should be mentioned as “bio-jurisprudence”.