نقد و بررسي الهيات سلبي قاضي سعيد قمي

چكيده قاضي سعيد بر مبناي مطلق و غيب‎الغيوب‎بودن ذات خداي متعال، او را غيرقابل شناخت مي‎داند و هيچ اسم و رسم و وصف و نعتي را به او نسبت نمي‌دهد. به عبارت ديگر، معتقد است ذات خداي متعال به گونه‌اي است كه اعتبار هيچ كثرتي از جمله كثرت صفات در آن ممكن نيست و اسماي خداي متعال مرتبه‌اي از مراتب هستي و تجليات آن ذات نهان‎اند كه وجودشان براي ظهور كمالات مطلق و لابشرط او ضرورت دارد. او كمالات و صفات را به نحو ايجابي به مرتبه واحديت (مرتبه اسما و صفات يا مرتبه اسم الله) نسبت مي‌دهد و به تفكيك احكام ذات و صفات پرداخته است. در عين درست‏بودن برخي از مباني فكري او، نقدهايي نيز بر گفته‎هاي وي وارد است كه برخي از آنها عبارتند از: خلط مباحث كلامي و عرفاني، عدم توانايي در جمع ظاهر و باطن و منعزل‎دانستن ذات حق از عالم، ناسازگاري عقيده به تباين و وحدت وجود، محجوب‎دانستن ذات حق و غيرقابل شناخت‎دانستن آن به نحو مطلق.