زمينه‌ها و علل موفقيت گردانندگان سقيفه در تصاحب منصب خلافت

The Grounds and Causes Leading to the Success of Those Establishing Saqeyfah

جانشيني پيامبر(ص) از قرن‌ها پيش مورد بحث و گفتگو ميان مسلمانان بوده و در اين ميان شيعه دلايل محكم و متقني در اثبات باور مبني بر نص و جانشيني علي(ع) ارايه كرده است. در خدشه به اين باور و تواتر غدير مخالفان تشيع مي‌گويند: «اگر چنين است كه هزاران صحابه در غديرخم حضور داشتند و همه شنيدند كه رسول خدا(ص) علي(ع) را به‌عنوان جانشين خود بعد از وفاتش تعيين كرد؛ پس چرا از هزاران صحابه يكي نيامد و به خاطر غصب شدن حق علي(ع) اعتراض نكرد.» در نوشتار حاضر با استناد منابع تاريخي و گاه منابع حديثي و از منظرهاي مديريتي، سياسي، نظامي، فرهنگي و اقتصادي به بررسي دلايل موفقيت گردانندگان سقيفه در تصاحب منصب جانشيني رسول خدا(ص) مي‌پردازيم.

Since centuries ago, the subject of prophet’s succession has been discussed by Muslims and, in the meantime, Shi`ism has proposed strong and accurate religious text-based reasons in favor of Ali’s succession. To oppose this belief and the validity of Ghadir, the opponents of Shi’ism say: “if it is so that thousands of the companions were present in Gadir and heard the prophet`s speech of Ali`s succession after the death of the prophet, why did not one out of thousands come to protest against usurpation of Ali’s right”. Referring to the historical and, to some extent, the sources of Hadith as well as managing, political, military, cultural, and economic aspects, the paper analyzes the reasons of the success of the founders of Saqeyfah for occupying the prophet’s succession.