اصول بنيادين‌ ناظر بر تضمين استقلال قضايي در نظام حقوقي ايران با نگاهي به حقوق فرانسه

Basic Principles Governing Judicial Independence in Iran’s Legal System with an Eye to France’s Legal system

يكي از سازوكارهاي مهم تحقق دادرسي عادلانه و حكومت قانون، استقلال قضايي در معناي آزادي قاضي از هرگونه اعمال نفوذ و مداخله قواي سياسي و اصحاب دعوا است. تحقق استقلال قضايي، از يك سو مستلزم تضمين استقلال ساختاري قوه قضاييه و از سوي ديگر ايجاد سازوكارهايي براي تضمين استقلال فردي قضات است. در مقاله حاضر به تبيين و بررسي مفهوم استقلال قضايي و نيز نحوه تضمين اين اصل در حقوق ايران و فرانسه پرداخته ايم. مطالعه تطبيقي حاضر نشان مي‌دهد نظام حقوقي ايران، استقلال ساختاري قوه قضاييه را به نحو مطمين‌تري در مقايسه با حقوق فرانسه مورد تضمين قرار داده است، اما در تضمين استقلال فردي قضات كاستي‌هايي دارد.

As a main path to the implementation of a fair trial and rule of law‚ judicial independence amounts to the judge’s independence of any imposition or interference from the political powers and parties involved. Operationalization of judicial indepdence is‚ on the one hand‚ contigent upon the structural independence of the judicial system‚ and on devising certain approach for ensuring the individual independence of the jugdes‚ on the other. The present study involves the illumination and investigation of the concept of judicial independence and "how" of verbalizing this principle in Iran and France’s legal systems. This comparative study indicates that Iran’s legal systems has‚ compared to france, put forth more reliabe guarantees for the structural independence of the judiciary system. However‚ it still has some drawbacks in terms of judge’s indicidual independence.