طراحي منظر دانشگاهي با رويكرد تاب‌آوري در شرايط بحران آب (نمونه موردي: دانشگاه ملاير)

Campus Landscape design based on resilience approach and water shortage (case study: Campus of Malayer University)

كم آبي در بيشتر مناطق ايران مانعي بزرگ در توسعه فضاي سبز دانشگاه‌ هاي ايران كه در مناطق خشك و نيمه خشك قرار دارند، محسوب ميشود. اين مشكل به طور جدي در دانشگاه ملاير نيز ديده ميشود. دانشگاه ملاير، بر خلاف رشد شتابان فيزيكي خود، از ابتدا در تامين نيازهاي آبي فضاي سبز براي توسعه با چالش هايي مواجه بوده است. افزايش توان تابآوري (بازگشت پذيري) اكولوژيك در مقابل بحرانها به ويژه بحران آبي نگرشي كليدي در فرايند تغييرات اقليمي به شمار ميآيد. بر اين اساس منظر دانشگاه ملاير مبتني بر رويكرد تاب ‌آوري و تامين آب با روشهاي نوين برنامه ريزي و طراحي شده است. به اين منظور ظرفيت تامين آب مبتني بر چارچوب طراحي اكولوژيك تحليل شده است و استفاده از منابع آب غيرمتعارف مانند آب خاكستري و باران در دستور كار قرار گرفت و از سوي ديگر طراحي منظر متكي به منظر با نياز آبي كم و قابليت تاب آوري در مقابل نوسانات آتي اقليمي و به صورت خاص كمبود آب صورت گرفته است. در اين فرايند ابتدا مروري بر تاب‌ آوري اكولوژيك و تاب آوري منابع آب صورت گرفت و اصول پايداري اكولوژيك در خصوص تاب آوري محيط هاي خشك در مواجهه با كم آبي استخراج شد. سپس با شناخت محدوده مطالعاتي و تجزيه و تحليل پتانسيل‌‌ها، فرصت‌‌ها، محدوديت ‌‌ها و عوامل اختلال‌‌زا در محدوده مطالعاتي، اصول تاب‌‌ آوري محيط ‌‌هاي خشك در ارتباط با كم آبي در آنها اعمال شد و راهكارهاي عملي در سه دسته بندي كلي تامين آب از منابع غيرمتعارف، افزايش بازدهي الگوي آبياري و استفاده از گونه‌‌‌هاي گياهي انعطاف ‌‌پذير ارايه‌‌ شده است. در انتها نيز طرح راهبردي توسعه فضاي سبز دانشگاه ارايه شد.

A water shortage is a serious and ongoing threat to green spaces development in Iran.The water stress have confronted universities campus landscape with serious challenges especially those that located in arid and semi-arid areas. Malayer University has had serious challenges due to water shortage in green space development albeit its fast growth. Ecological resilience improvement is as a critical approach to cope with ecological crisis such as water crises. Therefore the article has been tried to design Malayer University Campus based on resilience approach and water supply by modern methods. As a result capacity of water supply is analyzed in ecological design framework and landscape designed base on reduce water needs and resilience against the climate changes fluctuation and water shortage. We review scientific sources in order to achieve a deep insight of resilience, ecological and water resilience. We analysis potentials, opportunities and constrains in study area and simultaneously disturb factors identified. Finally practical solution based on use of gray water and rain harvest; improve water use efficiency and flexible and resilient plant species was used in campus landscape design.