صلاحيت دادگاه‌هاي ايران در قلمرو حقوق بين‌الملل خصوصي

Iran’s Courts Competence in the Scope of Private International Law

قانون مدني، در ماده‌ي 971 در خصوص تعيين صلاحيت دادگاه‌هاي داخلي، براي رسيدگي به دعاوي بين‌المللي و نيز آيين دادرسي قابل اجرا در اين دعاوي، متضمن اين قاعده است كه دعاوي از حيث صلاحيت محاكم و قوانين راجع به اصول محاكمات تابع قانون محلي است كه در آنجا اقامه مي‌شود. اما، قوانين داخلي ايران، در خصوص ماهيت و موارد صلاحيت بين‌المللي دادگاه‌ها قواعد خاصي وضع نكرده است. سوالي كه مطرح مي‌شود، اين است كه براي تعيين صلاحيت بين‌المللي دادگاه‌هاي ايران چه قواعدي حاكم است؟ منابع به وجود آورنده‌ي صلاحيت بين‌المللي كدام است؟ در دعاوي خصوصي بين‌المللي، قاضي بايد با استفاده از مقررات صلاحيت داخلي موجود، براي احراز صلاحيت بين‌المللي اقدام كند. آن‌چه در تعيين صلاحيت قضايي، مورد توجه دادگاه قرار مي‌گيرد وجود عوامل ارتباط ميان دعوا با نظام قضايي ايران است. براي اعمال صلاحيت، بايد ارتباط بين موضوع دعوا و دادگاه ايران وجود داشته باشد. در اين مقاله تلاش شده است منابع، مباني و قواعد صلاحيت بين‌المللي دادگاه‌هاي ايران با توجه مساله تعارض قوانين در حقوق بين‌الملل خصوصي مورد تحقيق و بررسي قرار گيرد.