فرهنگ اسلامي و فرهنگ صلح

Islamic culture and peace culture: divergent approaches

در اين مقاله ضمن اشاره اجمالي به رويكردهاي همگرايانه و آشتي‌جويانه در اوايل قرن بيستم در جهان اسلام به تفصيل زمينه‌هاي شكل‌گيري و تداوم جريان واگرايي و صلح ستيز بررسي شده و نويسنده نتيجه گرفته است كه بحران پديد آمده در جهان اسلام ناشي از بحران در آگاهي اسلامي است و نه فرهنگ و نصوص اسلامي؛ و در نتيجه نمي‌توان اسلام را صلح ستيز دانست. مشكل واگرايي و عزلت گزيني از سويي مشكل نخبگان مسلمان است كه با ذهنيتي منفي از واقعيات و روندهاي جهاني پيرامون خود به سراغ متون و نمادهاي مقدس مي‌روند و از سوي ديگر مشكل نظام سلطه است كه مسلمانان را در نظم جهاني مشاركت نمي‌دهد و يا اين كه مسلمانان خود در آن فعالانه مشاركت نمي‌كنند و بلكه خود را هدف آن مي‌بينند.

Briefly referring to the convergent and peaceful approaches in the early 20th century in the Islamic world, the paper elaborates on the grounds of the formation and continuation of the divergent and antagonistic trends. The writer concludes that the resultant crisis in the Islamic world arises from the crisis in the Islamic awareness, not from the Islamic culture and texts. Consequently, Islam cannot be considered as an anti-peace religion. The problem of divergence and seclusion is, on the one hand, the problem of Muslim elites, who distance from the surrounding realities, with a negative mind, and approach sacred texts and symbols, and, on the other hand, the problem of dominating regimes which do permit Muslims to cooperate in the world order. Muslims themselves probably do not actively participate in the world order and even see themselves as the target of the world order.