شبيه سازي نقش يارانه‌ها در اصلاح الگوي مصرف سوخت با استفاده از رويكرد پويايي‌هاي سيستم

Simulating the Role of Subsidies Reform in Fuel Consumption by System Dynamics Approach

در اين پژوهش به شبيه‌سازي فرآيند هدفمندسازي يارانه ها و الگوي مصرف سوخت پرداخته شده است. جهت مدل-سازي الگوي مصرف، عوامل اثرگذار بر قيمت عرضه سوخت، يارانه هاي اختصاص يافته به بخش سوخت و عوامل موثر در مصرف شناسايي شده و نمودارهاي علي و معلولي هر بخش براساس روش‌شناسي پويايي هاي سيستم ترسيم شده است. سپس الگوي تحقيق با استفاده از رويكرد پويايي‌هاي سيستم و با استفاده از نرم‌افزار Vensim DSS مورد شبيه‌سازي و تحليل قرار گرفته است. نتايج حاكي از آن است كه با در نظر گرفتن روند فعلي، الگوي مصرف در دوره بلندمدتِ 35 ساله به‌صورت صعودي خواهد بود و كاهش يارانه هاي اين بخش تنها در كوتاه‌مدت مي‌تواند به كاهش مصرف منجر شود. به‌علاوه نتايج تحليل حساسيت نشان مي‌دهدكسري بودجه دولت عاملي مهم در ميزان يارا نه هاي بخش سوخت مي باشد. در نهايت نيز سناريوهاي مختلف از قبيل كاهش 25 و 50 درصدي يارانه‌ها براي پيش‌بيني نوسانات آتي مصرف سوخت مطرح و نتايج آن‌ها مورد بررسي و تحليل قرار گرفت.

This article has tried to simulate the fuel consumption and the assigned subsidies to this sector. For the aim of simulation, first we have identified the influential factors in fuel pricing including subsidies and then the influential factors in fuel consumption. The relation between different variables is shown by causal diagrams using system dynamics approach. Then the research model is simulated and analyzed by Vensim DSS. The results showed that fuel consumption will have an ascending trend and decrease in consumption due to decreasing fuel subsidies will happen just in short time, besides budget shortage is an important factor in shaping the fluctuations of the fuel subsidies. At the end different scenarios such as reducing the subsidies in different amounts are examined and results are discussed.