تحليل عوامل موثر بر تجارت درون صنعتي ايران با بلوك‌هاي منطقه‌اي اسلامي

Factors affecting intra-industry trade of Iran with regional Islamic blocs

اين مقاله به‌دنبال تحليل عوامل موثر بر تجارت درون صنعتي ايران با كشورهاي طرف تجاري در بلوك‌هاي منطقه‌اي اسلامي D8، ECO، GCC و OIC به صورت متقابل و به تفكيك بخش‌هاي كشاورزي، صنعت و خدمات با استفاده از داده‌هاي تلفيقي دوره 1980?2009 مبتني بر رويكرد مدل‌هاي تابلويي پويا و به‌كارگيري روش گشتاورهاي تعميم‌يافته است. براي توضيح تجارت درون صنعتي بين ايران و كشورهاي طرف تجاري، متغيرهاي اندازه اقتصادي، درآمد سرانه، سرمايه‌گذاري مستقيم خارجي، مسافت و عدم توازن تجاري استفاده شده‌اند. نتايج برآورد مدل نشان مي‌دهد كه اندازه اقتصادي، درآمد سرانه و مسافت مهم‌ترين متغيرهاي توضيح‌دهنده تجارت درون صنعتي ايران و كشورهاي طرف تجاري هستند. براساس يافته‌هاي پژوهش اندازه اقتصادي رابطه مثبت و درآمد سرانه رابطه منفي با تجارت درون صنعتي دارد. همچنين مسافت و عدم توازن تجاري تاثير معكوسي بر جريان تجارت درون صنعتي ايران و كشورهاي طرف تجاري دارد.

In this paper, we analyze the determinants of Intra-Industry trade (IIT) in the agriculture, industry and service sectors between Iran and its trading partners, i.e. D8, ECO, GCC and OIC countries by using dynamic panel data and GMM during 1980-2009. This study uses country-specific characteristics such as economic size, per capita income, foreign direct investment, geographical distance, and trade imbalance as explanatory variables. The results indicate that economic size, per capita income, and geographical distance explain most of IIT between Iran and its trading partners. According to econometric findings, the economic size has high and positive correlation with IIT, however per capita income affects IIT, negatively. Thus, differences in aggregate demand and supply should be considered in selecting trade partners. The similarity in income structure leads to same demand structure and expansion of trade volume. In addition, geographical distance and trade imbalance has negative effect on IIT flow in Iran.