درآمدي بر تمهيدات فراداستاني بيژن نجدي

An Introduction to Bijan Najdi’s Metafiction Arrangements

فراداستان یكی از مؤلّفه‌های داستان‌های پست‌مدرنیستی است كه با ورود نویسنده به عرصة داستان می‌كوشد خواننده را از غیر‌واقعی‌بودن آن بیاگاهاند. بیژن نجدی (1320 - 1376) از نویسندگانی است كه در داستان‌هایش دارای رویكردی پست‌مدرنیستی است و می‌كوشد با تمهیدات گوناگون نوشته‌هایش را به سوی فراداستان سوق دهد. پژوهش حاضر به بررسی این مؤلّفه در سه مجموعة داستانی یوزپلنگانی كه با من دویده‌اند، دوباره از همان خیابان‌ها، و داستان‌های ناتمام از این نویسنده می‌پردازد. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی است و داده‌های پژوهش با استفاده از تكنیك تحلیل محتوا به شیوة كتاب‌خانه‌ای‌ بررسی شده است. نتیجه نشان می‌دهد نجدی با شگردهایی چون «آشكاركردن تمهید»، «توصیف»، «تعلیل‌های نامربوط» و «درهم‌آمیختن جهان واقعی و فانتاستیك» كوشیده‌ است بر ترفندهای داستان‌نویسان رئالیست كه سعی در باورپذیركردن داستان‌ها دارند، خط بطلان بكشد و با این شگردهای نقیضه‌وار توانسته ‌است غیر‌واقعی‌بودن داستان‌های خود را به خوانندگان خود بقبولاند و به‌خوبی از عهدة این كار برآید.

Metafiction is one of the components of postmodern stories that attempt to make the reader aware of the storyʹs unreality as the author enters the storyʹs space. Bijan Najdi is an author who follows a postmodernist style in his stories. Using various bases, he tries to direct his writings towards meta-fiction. The current research studies this component in three stories, namely, "Yoozpalangani ke ba man davideh-and" (the panthers who have run with me),"Dobareh az haman khiyabanha" (once again from those streets), and "Dastanha-ye natamam" (unfinished stories) by Bijan Najdi (1941–1997). In this descriptive-analytic research, the data are studied using the content analysis technique with a library research method. The result shows that Najdi was able to make his readers accept the storiesʹ unreality by using techniques like displaying the arrangement, description, unrelated reasoning and mixing the real and fantastic worlds. He also tried to downplay the tricks used by realist novelists who do this to make their stories believable.