شبيه سازي تلفات نيتروژن از مزارع چغندرقند در سيستم هاي مختلف توليدي در خراسان

نيتروژن يكي از نهاده هاي كليدي در كشاورزي است كه بخش قابل توجهي از آن تلف شده و باعث آلودگي محيط زيست مي شود. در اين تحقيق با كمك مدل SUNDIAL به كمي سازي چرخه نيتروژن و تلفات آن در سيستم هاي مختلف توليد چغندرقند در شرق ايران پرداخته شد. به اين منظور داده هاي مربوط به توليد چغندرقند در سه سيستم توليد سنتي، نيمه مكانيزه و مكانيزه در 26 منطقه از 10 ناحيه جغرافيايي در خراسان (استان هاي خراسان شمالي، رضوي و جنوبي) جمع آوري و اطلاعات مورد نياز در مدل وارد شدند. نتايج نشان داد كل تلفات نيتروژن از پروفيل خاك در سيستم هاي سنتي، نيمه مكانيزه و مكانيزه تفاوت معني داري با هم نداشته و به ترتيب برابر 50، 41 و 45 كيلوگرم نيتروژن خالص در هكتار بود. از كل تلفات در هر سه سيستم توليدي به طور ميانگين 59 درصد به صورت گازي و 41 درصد به صورت آبشويي بود. بيشترين بخش تلفات گازي در سيستم توليد سنتي را دنيتريفيكاسيون با 63 درصد و در دو سيستم مكانيزه و نيمه مكانيزه، فرار گاز آمونياك به ترتيب با 75 و82 درصد از كل تلفات گازي تشكيل دادند. يافته ي كليدي اين است كه اگرچه سيستم هاي مختلف توليد چغندرقند به لحاظ ميزان تلفات نيتروژن در واحد سطح مزرعه داراي تفاوت معني داري نبودند اما ميزان تلفات به ازاي توليد يك تن محصول، داراي تفاوتي معني دار بوده و ميانگين تلفات در سيستم هاي سنتي به طور معني داري بيش از دو سيستم ديگر بود. بنابراين، برخلاف تصورات، اثرات نامطلوب زيست محيطي ناشي از نيتروژن در سيستم هاي فشرده ي مكانيزه و نيمه مكانيزه از سيستم توليد سنتي كمتر است.