ارزيابي كمي جنگلكاري كاج سياه (Pinus nigra) و تاثير آن بر تنوع گونه اي و ويژگي هاي شيميايي خاك اكوسيستم هاي مرتعي (پژوهش موردي: جنگلكاري فرودگاه اروميه)

در اين تحقيق عرصه جنگلكاري­شده با گونه كاج سياه (Pinus nigra) به مساحت 10 هكتار واقع در محوطه فرودگاه اروميه مورد پژوهش قرار­ گرفت. براي بررسي كمي، 16 قطعه نمونه دايره­اي به مساحت 300 متر­مربع به روش منظم تصادفي با ابعاد شبكه 50 ×50 متر پياده شد. نوع و درصد پوشش گونه­هاي علفي در پلات­هاي مربعي با مساحت 100 مترمربع، در داخل همان قطعات نمونه ثبت شد. به­صورت يك­درميان از بين قطعات نمونه از عمق­هاي 10-0 و 30-10سانتي­متر (خاك معدني) نمونه خاك برداشته و مشخصه­هاي خاكي شامل اسيديته خاك، نيتروژن كل، كربن ­آلي و فسفر ­قابل­­جذب اندازه­گيري شد. يك منطقه مرتعي مجاور توده جنگلكاري مذكور (منطقه شاهد) انتخاب و سه قطعه نمونه با فواصل 50 متر بر روي يك ترانسكت پياده شد و پوشش علفي و خاك هر قطعه نمونه همانند منطقه جنگلكاري بررسي شد. از تقسيم ميانگين قطر و ارتفاع درختان بر سن توده تا زمان پژوهش (40 سال)، ميانگين رويش قطري و ارتفاعي ساليانه محاسبه شد. شاخص­هاي غناي­گونه­اي و تنوع گونه­­اي هر قطعه نمونه محاسبه ­شد. از روش آماري t براي آزمون اختلاف بين ميانگين شاخص­ها و خاك در دو منطقه استفاده ­شد. آناليز رسته بندي مقياس­بندي چند­بعدي غيرمتريك براي بررسي روند تغييرات پوشش­گياهي و ويژگي­هاي شيميايي خاك ناشي از جنگلكاري به­كار­ گرفته ­شد. نتايج نشان داد ميانگين رويش قطري و ارتفاعي به­ترتيب 46/0 سانتي­متر و 29/0 متر بود. ­غناي­گونه­اي و تنوع­ گونه­اي شانون در منطقه جنگلكاري به­شدت كاهش­يافته ­است. ميانگين كربن آلي و نيتروژن كل در منطقه شاهد بيشتر از منطقه جنگلكاري بود. مهم­ترين عوامل موثر در پراكنش گونه­هاي گياهي، مشخصه نور، نيتروژن كل، كربن آلي و فسفر قابل جذب است. به­طور كلي توصيه مي­شود اين گونه در مناطق وسيع و در مناطقي كه ضروري است تركيب و تنوع گونه­اي منطقه حفظ شود، كاشته نشود.