تاثير تكتونيك فعال بر مورفولوژي مخروط افكنه ها با استفاده از شاخص هاي ژئومورفولوژي در مرز ساختاري البرز جنوبي

مطالعه فرم ها و چشم اندازهاي قابل اندازه گيري به وجود آمده به وسيله فعاليت هاي تكتونيكي موضوع علم تكتونيك ژئومورفولوژي است. مخروط افكنه ها از جمله ي اين اشكال ژئومورفولوژيكي هستند كه فعاليت هاي تكتونيكي در كنار تغييرات آب و هوايي مهم ترين عامل كنترل كننده ي آن ها مي باشد.به دليل فعال بودن تكتونيك البرز، لندفرم هاي كواترنري در اين محدوده تا اندازه زيادي تحت تاثير گسل هاي اصلي و فعال منطقه قرار دارند. هدف از اين پژوهش بررسي نقش عوامل تكتونيكي در شكل گيري و تحول مورفولوژي مخروط افكنه هاي جاجرود، حبله رود و ايوانكي مي باشد. در اين پژوهش نقشه هاي توپوگرافي، زمين شناسي، تصاوير ماهواره اي و مدل رقومي ارتفاعي (DEM) به عنوان داده هاي اصلي تحقيق مورد استفاده قرار گرفتند. سپس با استفاده از شاخص هاي ژئومورفيك كه شامل؛ شاخص سينوسي جبهه كوهستان (Smf)، شاخص نسبت پهناي كف دره به ارتفاع آن (Vf)، عامل عدم تقارن حوضه (Af)، گراديان طولي رودخانه (SL)، عامل تقارن توپوگرافي (T) و شاخص ضريب مخروط گرايي (FCI) وضعيت منطقه از نظر ميزان فعاليت هاي تكتونيكي مورد ارزيابي قرار گرفت. از تركيب اين شاخص ها با يكديگر رابطه شاخص فعاليت هاي تكتونيكي (Iat) به دست آمد. نتايج بررسي نشان داد كه طبق مقادير شاخص فعاليت هاي تكتونيكي (Iat) منطقه از لحاظ فعاليت هاي تكتونيكي فعال مي باشد. به طوري كه مخروط افكنه حبله رود در كلاس فعاليت هاي تكتونيكي زياد و مخروط افكنه هاي جاجرود و ايوانكي در كلاس فعاليت هاي تكتونيكي متوسط قرار دارند. داده هاي ثبت شده زلزله طي سال هاي 1973 تا 2012 ميلادي در منطقه نيز نشان از فعاليت بالاي تكتونيك در محدوده ي مورد مطالعه دارد. داده ها ي موسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران بيش ترين زمين لرزه را در حوالي گسل گرمسار، به ويژه قسمت هاي غربي آن ثبت كرده است و اين گونه به نظر مي رسد كه نسبت به بخش شرقي خود فعاليت بيش تري دارد.