جايگاه مفاهيم «فقر» و «فنا» در سبك عرفاني و رِوايي عطار نيشابوري

The status of ‘Poorness’ and ‘Perdition’ in mystic and rhetoric style of Attar Neishabouri

«فقر» و «فنا» دو مفهوم مهم در عرفان اسلامي هستند. فقر همواره با «غنا» و فنا با «بقا» ملازم است. جايگاه زوج نخست در ميانه و زوج دوم در انتهاي سلوك ميباشد. اما فقر و فنا در عرفان عطار آميخته شده و در قالب مقام «فقر و فنا» و به عنوان آخرين مرحله سلوك درآمده است. اين موضوع يك مساله متمايز در سبك عرفاني عطار محسوب ميشود. به تبعِ تمايز سبكي مذكور، نقش فقر و فنا در تحليل روايت منظومه‌هاي عطار نيز متفاوت خواهد بود. در اين مقاله، ابتدا از زاويه سبك‎شناسي عرفاني و سپس از چشم‎انداز روايت‎شناسي به تحليل مقام فقر و فنا و ويژگيهاي آن در عرفان عطار پرداخته ميشود. تمركز نويسندگان در تبيين مطالب، بر دو منظومه منطق‌الطير و مصيبت‎نامه است.

‘Poorness’ and ‘Perdition’ are two important concepts in Islamic mysticism. Always, Poorness quoted with ‘Richness’. Also Perdition quoted with ‘Survival’. The status of first pair is in the middle of mystical conduct and second pair are in the end of mystical conduct. Poorness and Perdition are combined in Attar’s mysticism as a means to get to the last stage of spiritual journey. This is an important question in Attar’s mystic style. Because of such stylistic differences, the roles of ‘poorness’ and ‘fate’ in analyzing Attar’s narrative poems as well. In this paper, we would analyze ‘poorness’ and ‘fate’ and its features in Attar’s mystic based on both mystic stylistics and narratological point of view. Authors have focused on two narratives Mantiq -ol- Tayr and MusibatNamih for their analyses.