كاربردهاي رايانه هاي جيبي و تلفنهاي هوشمند توسط اينترن ها و رزيدنت ها در بيمارستان هاي آموزشي دانشگاه علوم پزشكي تهران؛ يك مطالعه كيفي

A qualitative study of the application of PDA and smart phones by the residents and interns of teaching hospitals of Tehran University of Medical Sciences

مقدمه 1 در سالهاي اخير ميزان استفاده از تلفنهاي همراه، رايانه- هاي جيبي و تلفنهاي هوشمند رشد قابل توجهي يافته است.[ 1] اين ابزارهاي قابل حمل، باعث دسترسي سريع به اطلاعات و ارتباط آسانتر بين افراد شده است. از جمله گروههايي كه از رايانههاي جيبي و تلفنهاي هوشمند استفاده ميكنند، متخصصان علوم سلامت ميباشند. پزشكان، پرستاران و دانشجويان پزشكي به دسترسي سريع و بموقع به اطلاعاتي از قبيل منابع مرجع پزشكي، اطلاعات دارويي، اطلاعات بيماريها و آخرين پژوهش- هاي انجام شده در حوزههاي تخصصي پزشكي نيازمند ميباشند. اين افراد بايد در اسرع وقت و بدون محدوديت مكاني و زماني به اين اطلاعات دسترسي داشته باشند، تا - بتوانند بهترين درمان را بر روي بيماران اعمال نمايند.[ 2 1. كارشناسي ارشد كتابداري و اطلاع رساني پزشكي، دانشكده مديريت و اطلاع رساني پزشكي، دانشگاه علوم پزشكي تهران، تهران، ايران 2. استاديار گروه كتابداري و اطلاع رساني پزشكي، دانشكده مديريت و اطلاع رساني پزشكي، دانشگاه علوم پزشكي تهران، تهران، ايران؛ (ssedghi@tums.ac.ir) نويسنده مسيول 3. مربي گروه كتابداري و اطلاع رساني پزشكي، دانشكده مديريت و اطلاع رساني پزشكي، دانشگاه علوم پزشكي تهران، تهران، ايران 4. مربي گروه كتابداري و اطلاع رساني پزشكي، دانشكده مديريت و اطلاع رساني پزشكي، دانشگاه علوم پزشكي تهران، تهران، ايران 4] بنابراين جهت دسترسي به اطلاعات مورد نيازشان از ابزارهاي قابل حملي مانند تلفنهاي هوشمند و رايانههاي جيبي استفاده ميكنند.[ 5] به كمك تلفنهاي هوشمند و رايانههاي جيبي ميتوان برنامههاي مختلف پزشكي مانند منابع مرجع دارويي، كتابهاي مرجع پزشكي و ديگر اطلاعات مورد نياز را به صورت ديجيتالي در مواقع نياز مورد استفاده قرار داد. دسترسي به اينترنت بيسيم، وب- سايتها و پايگاههاي اطلاعاتي، پرونده الكترونيك سلامت، مشاوره از راه دور و ... نيز به كمك رايانههاي [7- جيبي و تلفنهاي هوشمند امكانپذير شده است.[ 6 مطالعات متعددي كاربردهاي اين ابزارها را مورد بررسي قرار دادهاند؛ براي مثال، مطالعه فوآ نشان ميدهد اين ابزارها در دسترسپذير ساختن منابع پزشكي، كسب اطلاعات دارويي و مديريت اطلاعات شخصي مفيد مي- باشند.[ 8] مطالعه استرود نيز نشان ميدهد استفاده از برنامه هاي دارويي بيشترين كاربرد را در ميان پرستاران داشته است و استفاده از رايانههاي جيبي در تصميمگيري باليني، [ ارتقا ايمني و سلامت بيمار نقش موثري داشته است.[ 4 همچنين طبق پژوهش چاترلي كاربرد اين ابزارها در ميان دانشجويان پزشكي بر اساس ميزان استفاده به ترتيب شامل تقويم، اطلاعات دارويي، پست الكترونيك، منابع مرجع Clinical ) پزشكي، فرهنگلغت، انجام محاسبات باليني تشخيص افتراقي بيماريها ،(calculations و ذخيره يادداشتهاي (Differential diagnoses) روزانه بوده است.[ 9] در مطالعات پيشين عموماً از روش پژوهش كم?ي استفاده شده و كاربردهاي رايانههاي جيبي و تلفنهاي هوشمند به صورت كلي بررسي شده است، درحالي كه در مطالعه حاضر جهت بررسي و شناخت عميق موضوع از روش پژوهش كيفي استفاده شد و كاربردهاي اين ابزارها به صورت جداگانه در امور روزمره و شغلي مورد بررسي قرار گرفت. با بررسي متون مرتبط و تخصصي توسط پژوهشگران اين مطالعه، معلوم گرديد كه تا زمان انجام اين پژوهش، در مورد كاربردهاي مختلف رايانههاي جيبي و تلفنهاي هوشمند در پزشكي و حرفههاي وابسته، پژوهشي در كشور ايران انجام نشده است. لذا، در اين تحقيق كاربردهاي رايانههاي جيبي و تلفنهاي هوشمند در ميان گروه كوچكي از اينترنها و رزيدنتهاي ايراني مورد مطالعه قرار گرفت. با توجه به اهميت استفاده از رايانههاي جيبي و تلفنهاي هوشمند در مراكز بهداشتي و درماني مانند بيمارستانها، با انجام اين پژوهش علاوه بر معرفي كاربردهاي اين ابزارها به مسيولين و شاغلين حوزه درمان، ميتوان برنامهريزيهاي لازم جهت معرفي و آموزش كاربردها و چگونگي استفاده از اين ابزارها را انجام داد. همچنين ميتوان جهت رواج استفاده از اين فناوري نوين در مراكز بهداشتي و درماني كشور تصميمگيري و برنامه- ريزي نمود.