نشان شناسي مذهب شيعه بر مسكوكات علويان تبرستان

علويان تبرستان بنيا نگذار نخستين حكومت شيعي در ايران، سك ههايي با نشان ههاي اعتقادي و مذهبي شيعه ضرب و به يادگار گذارهاند كه گوياي دشمني با خلافت عباسيان و عمال ست مپيشه آ نهاست. بر مسكوكات برجا يمانده از اميران علوي تبرستان، نوشت هها و شعاير مذهبي و آيات قرآن كندهك‌اري شد هاست كه نشان ههاي آشكار گرايش اعتقادي و برحق حكومت خاندان حضرت علي )ع( است. حذف نام خلفاي عباسي، نشاني ديگر از اعتراض، واخواهي و ناحق دانستن جانشيني آنان است. افزون بر شعاير فراگير مسكوكات تراز اسلامي، كه گواهي بر دو اصل اساسي دين اسلام، يعني توحيد و نبوت است، مضامين و محتواي ديگر عبارات ديني و آيات قرآني، بر حقانيت حكومت آل رسول تاكيد دارد. اين پژوهش تلاش دارد، با رويكرد سك هها، نشان ههاي مذهب شيعه را از ميانه سده نهم / سوم تا ربع اول سده دهم/ چهارم در قلمرو علويان كه گاه از حد تبرستان، گيلان و ديلمان فراتر رفته و تا ري و زنجان هم گسترده شد هاست، بررسي كند. براي شناخت مسير شك لگيري و دگرگوني حكومتگران علوي تبرستان و بررسي آن، از منابع تاريخي بهره گرفته شد هاست و براي شناخت مسكوكات از منابع مكتوب سك هشناسي و بازديد از سك هها، ب هويژه سك ههاي موسسه فرهنگي موز ههاي بنياد بهره جست ه شد هاست. نتايج و برآيند پژوهش و بررسي نشان از آن دارد كه بر مسكوكات اين دوره، آيات 23 سوره شوري، 39 سوره حج، 55 سوره مايده و 33 سوره احزاب نقش بسته است كه حقانيت حكومت و ولايت براي آ لعلي )ع( و خويشان و اه لبيت پيامبر را نشان م يدهد. اهداف مقاله -1 ارايه شناختي جامع از مه مترين شاخص ههاي مسكوكات علويان تبرستان در نيمه دوم سده نهم/ سوم تا ي كچهارم نخست سده دهم/ چهارم كه از سوي سك هشناسان كمتر گرايشي به آن ديده شد هاست. -2 بررسي و تحليل آيات و شعاير كندهك‌ار يشده بر مسكوكات علويان تبرستان براي شناخت باورهاي شيعي آنان. سوالات مقاله -1 شاخص هها و ويژگ يهاي سك ههاي علويان تبرستان چيست؟ -2 آيات و شعاير كندهك‌اري شده بر سك ههاي علويان تبرستان بيانگرچه نوع گرايش مذهبي است؟