قديمي ترين توصيفات سنگ نگاره بيستون در متون جغرافيائي و سفرنامه هاي دوره اسلامي

سنگ نوشته داريوش بزرگ در كوه بيستون، بزرگ ترين سنگ نوشته بازمانده از دوره هخامنشيان مي باشد و از ديدگاه تاريخي و زبان شناختي، چنان آكنده از آگاهي هاي ارزشمند است كه آن را شاهبانوي سنگ نوشته هاي شرقي باستان و مهم ترين نوشته همه شرق باستان خوانده اند. همچنين داريوش بزرگ در پيوند با درون مايه سنگ نوشته ‎ها و هماهنگ با سنت هاي شناخته شده شرق باستان، نگاره همه دشمنان نابود شده خود را هم در كوه بيستون پديد آورده است. در لابه لاي متن هاي ايراني و انيراني تاريخي و جغرافيايي كُهن، پاره اي توصيف ها و اشاره ها درباره سنگ نگاره داريوش بزرگ در كـوه بيستون ديده مي شود، كـه گهگـاه افسانــه اي و خيالي اند، تا توصيف واقعــي نگاره ها