تقابل رفتارگرايي و نهادگرايي در علوم سياسي

رهيافت نهادي به عنوان يكي از مكتب‌هايي كه در آن نظريه و روش وجود دارد به ارايه‌ي گزاره‌هايي در مورد علل و نتايج نهادهاي سياسي مي‌پردازد، و به ارزش‌هاي سياسي ليبرال ـ دموكراسي اعتقاد دارد. نهادگرايان تصميم افراد را در ساختار نهادها تحليل مي‌كنند و در تحليل‌هاي خود براي «نهاد» اولويت قايل مي‌شوند. ويژگي‌هاي اصلي نهادگرايي قديم عبارتند از: قانون‌گرايي، ساختارگرايي، كل‌گرايي و تحليل هنجاري. نهادگرايي جديد را مي‌توان با مفاهيمي همچون تمركز بر قواعد، مفهوم غير رسمي نهاد، پويايي نهاد، موضع ارزشي‌ ـ انتقادي، ناپيوستگي نهاد و ادغام از نهادگرايي قديم بازشناخت. پس از جنگ جهاني دوم، دانش علوم سياسي بيشتر به فرضيات فردگرايانه‌ي رفتارگرايي و انتخاب عقلايي معطوف گرديد. هر كدام از اين رهيافت‏ها بر اين فرض استوار بودند كه افراد، به‌طور خودمختارانه و مبتني بر نشانه‏هاي روان‌شناسي اجتماعي يا محاسبه‌ي عقلاني از سود شخصي خودشان، عمل مي‌كنند. از طرفي رفتارگرايان معتقدند كه نهادهاي رسمي يا غير رسمي به افراد جهت‌گيري نمي‌دهد؛ بلكه انتخاب‏هايشان به دست خود آنها ساخته مي‏شود.