تاملي در ويژگي‌هاي روش‌شناختي مكتب فلسفي صدر المتالهين

حكمت متعاليه‌ي صدر المتالهين همچنان مخالفاني دارد كه آن را مكتبي التقاطي مي‌دانند كه آموزه‌هاي هستي‌شناختي را بدون تحفظ بر روش فلسفي، از حوزه‌هاي گوناگون معرفتي (فلسفه‌ي مشا ، فلسفه‌ي اشراق، عرفان، كلام و متون اسلامي) برگرفته و در ساختاري نامنسجم گردآورده است. اين مقاله مي‌كوشد با تكيه بر اظهارات صدر المتالهين، با روشي وصفي ـ تحليلي، ويژگي‌هاي منحصربه‌فرد روش‌شناختي حكمت متعاليه را كه وجه متمايز آن از ديگر مكاتب هستي‌شناسي است، ارايه و نشان دهد كه حكمت متعاليه، در عين بهره‌مندي از دستاوردهاي حوزه‌هاي مختلف هستي‌شناسي در تمدن اسلامي، يك مكتب كاملاً فلسفي و پاي‌بند به روش فلسفي در اثبات و نفي گزاره‌هاي مورد نظر است. نقد روش‌شناختي عرفان نظري از ديدگاه حكمت متعاليه‌، تمايز روش‌شناختي حكمت متعاليه با حكمت اشراق، جايگاه شهود و آموزه‌هاي ديني در حكمت متعاليه، مقايسه‌ي روش نقلي با روش عقلي و شهودي در وصول به حقايق هستي‌شناختي، اصطلاح‌شناسي «عقل منوّر» و «برهان كشفي» در حكمت متعاليه و تبلور مطالعه‌ي ميان‌رشته‌اي در حكمت متعاليه از جمله مباحث اين مقاله هستند.