بررسي توزيع زماني و مكاني بارش شهرستان تبريز با روش تحليل خوشه اي

بارش عنصري است كه به عنوان يكي از مهم ترين عناصر آب و هوايي از ديدگاه هاي مختلف مورد بحث و پژوهش هاي زيادي قرار گرفته است. در اين ميان بررسي توزيع زماني و مكاني بارش در يك مكان از اهميت ويژه اي برخورداراست. اين نوع بررسي، منجر به آگاهي از نحوه توزيع آب باران در مقاطع زماني معين به منظور استفاده بهينه از آن در زمينه هاي كشاورزي، صنعتي و مصارف جوامع انساني مي گردد. برآورد مقادير سيلاب، تعيين پتانسيل سيل خيزي رگبارها و همچنين طراحي سيستم هاي زهكشي، ازجمله كاربردهاي توزيع زماني و مكاني بارش محسوب مي شوند. در اين پژوهش، به منظور بررسي توزيع زماني و مكاني بارش در سطح شهرستان تبريز از آمار و اطلاعات روزانه 11 ايستگاه در طي دوره آماري 1378 تا1388 استفاده شد. براي رسيدن به اهداف فوق و پهنه بندي منطقه از لحاظ بارش، ابتدا اقدام به تهيه نقشه هاي روزانه گرديد و سپس اين نقشه ها به داده تبديل شد. آن گاه پس از ويرايش ياخته ها و حذف ياخته هاي خارج از مرز، ماتريس اصلي داده ها كه حاوي مقادير روزانه بارش بود، مورد استفاده قرار گرفت. در نهايت يك تحليل خوشه اي سلسله مراتبي با روش ادغام وارد بر روي ماتريس داده ها كه داراي 4018 ستون براي نشان دادن تعداد روزهاي دوره آماري و 86 سطر براي نشان دادن ياخته هاي استخراج شده از نقشه هاي روزانه مي باشد اعمال گرديد. نتايج پژوهش نشان مي دهند كه شهرستان تبريز از لحاظ بارش به سه گروه مجزاي، بارش كم، متوسط و زياد قابل تفكيك است