بررسي كارايي تحريم هاي يك جانبه و چندجانبه بر تجارت خارجي محصولات غيرنفتي در ايران

در اين مقاله تاثير تحريم اقتصادي بر حجم تجارت ايران با 73 شريك اصلي تجاري مورد بررسي قرار گرفته است. براي اين منظور از مدل جاذبه تعديل يافته و رهيافت داده­هاي تلفيقي پويا استفاده شده است. براي بررسي تاثير تحريم اقتصادي روي تجارت خارجي ايران ابتدا اثر تحريم هاي يك جانبه و چند جانبه روي تجارت ايران با كل شركاي تجاري بررسي شده است. نتايج نشان داده كه تحريم هاي يك جانبه آمريكا، روي تجارت خارجي ايران تاثير معني داري نداشته ولي تحريم هاي چند جانبه تاثير منفي و معني داري بر تجارت خارجي ايران داشته است. به منظور بررسي فرضيه قابليت فرار و گريز از تحريم، تاثير تحريم اقتصادي بر حجم تجارت خارجي ايران با كشورهاي ثالث در قالب مدل جداگانه اي بررسي شده است. نتايج تخمين نشان داده است كه تحريم هاي يك جانبه تاثير مثبت و معني داري بر حجم تجارت ايران با كشورهاي ثالث داشته است. به عبارت ديگر ايران توانسته است براي مقابله با تحريم هاي يك جانبه آمريكا از طريق گسترش تجارت خود با كشورهاي ثالث اثر تحريم آمريكا را محدود و كنترل نمايد. ولي تحريم هاي چندجانبه تاثير منفي و معني داري بر حجم تجارت ايران با اين كشورها داشته است.