بررسي تاثير چراي دام بر خصوصيات شيميايي خاك در مرتع ديجينگ خاش

Evaluating the effect of livestock graze on the chemical characteristics of soil in Khash Dijing’s rangeland

خاك يكي از فاكتورهاي اساسي تشكيل‌دهنده هر اكوسيستم مرتعي است‌. هر نوع اختلال در چرخش عناصر غذايي خاك ممكن است در درازمدت منجربه كاهش باروري خاك و درنتيجه تخريب آن شود. بنابراين به‌منظور روشن‌شدن اثر چراي دام روي فسفر، پتاسيم و اسيديته خاك‌ تحقيق حاضر در مرتع ديجينگ حاشيه تفتان شهرستان خاش انجام گرفت. بعد از بازديد صحرايي، 3 منطقه نمادين شدت چرايي (مرجع، كليد و بحراني) مشخص گرديد. سپس نمونه‌گيــري خاك در هــر سه منطقه به‌صورت تصادف- سيستماتيك انجام پذيرفت. نمونه‌هاي خاك از دو افق (10-0 سانتي‌متري و 30-10 سانتي‌متري) و در هر سه دوره زماني در طول فصل چرا به تعداد 20 نمونه (از هر افق و در هر دوره زماني) از مناطق مختلف جمع‌آوري شد. بعد از جمع‌آوري داده‌ها و آگاهي از نرمال‌بودن آنها تجزيه و تحليل در قالب طرح كرت‌هاي دو بار خرد شده انجام گرفت. نتايج تجزيه واريانس و آزمون دانكن نشان داد مقدار فسفر، پتاسيم و اسيديته خاك در منطقه بحراني بيشتر از دو منطقه ديگر بوده است. همچنين تفاوت فاكتورهاي ذكرشده بين دو افق معني‌دار بوده، به‌طوري‌كه مقدار پتاسيم و فسفر در افق اول بيشتر از افق دوم بود اما مقدار اسيديته در افق دوم بيشتر بوده است.

Soil is one of the crucial components in any pasture ecosystem. Any disruption in soil nutrient cycle may reduce the fertility and eventually the destruction of the soil in long terms. Hence, in an attempt to evaluate the effect of livestock graze on phosphor, potassium, and pH of the soil, a study was carried out in Dijing rangeland in the suburbs of Taftan in Khash. After the field visit, three symbolic regions regarding grazing intensity (i.e. reference, key, and critical) were identified. Afterwards, soil sampling was carried out in all of the regions following the random-systematic method. Soil samples were obtained from two horizons of soil profile (0-10 cm, 10-30 cm), over three time-periods during the grazing season. 20 soil samples were taken from each horizon. After collecting and checking the normality of distribution in the data, an analysis was carried out using split–split plot design. The analysis of variance and Duncan test indicated that the amount of phosphor, potassium, and pH of the soil was higher in the critical region in comparison to the other two areas. In addition, the difference between the above-mentioned horizons was significant. That is, the amount of potassium and phosphor in the first horizon was more than the second one, but the amount of pH in the second horizon was more