ارايه مدلي تبييني به منظور شناسايي عوامل موثر بر ترديد حرفه‌اي حسابداران رسمي با رويكرد تحليل عاملي اكتشافي و مدلسازي معادلات ساختاري

A Conceptual Model for Iranian CPAʹʹs Professional Skepticism Using EFA and SE Modeling

در اين پژوهش يك مدل مفهومي جهت ترديد حرفه‌اي حسابداران رسمي ايران ارايه گرديده است كه رابطه ميان عوامل موثر بر ترديد حرفه‌اي را در قالب مشخصه‌هاي اصلي و فرعي نشان مي‌دهد. بدين منظور بعد از مطالعه ادبيات موضوع، متغيرهاي مناسب انتخاب شد. ابزار جمع‌آوري داده، پرسشنامه مي‌باشد كه توسط نمونه‌اي از اعضاي حسابداران رسمي ايران تكميل گرديد. پژوهش حاضر از نظر نوع هدف، كاربردي بوده كه داده‌هاي بدست آمده در اين پژوهش با تكنيك‌هاي تحليل عاملي اكتشافي و مدلسازي معادلات ساختاري مورد تحليل قرار گرفته است. بر اساس تحليل عاملي اكتشافي، شش عامل اصلي «خصوصيات فردي حسابرس»، «عملكرد حسابرس»، «ويژگي‌هاي كار حسابرسي»، « نظارت حرفه‌اي»، «مسايل روانشناختي» و «عوامل محيطي» از عوامل تاثيرگذار بر ترديد حرفه‌اي حسابداران رسمي تعيين گرديد. بررسي‌هاي مدلسازي معادلات ساختاري، پنج شاخص از اين عوامل تاثيرگذار را بر ترديد حرفه‌اي مناسب دانسته و عوامل اصلي اثرگذار بر مدل را در قالب اين پنج عامل اصلي مدلسازي نمود. نتايج نشان مي‌دهد كه از ميان اين شاخص‌ها ، عامل «مسايل روانشناختي» بر ترديد حرفه‌اي حسابداران رسمي اثري ندارد، اين در حالي است كه از ميان ساير عوامل اصلي اثرگذار، عامل «ويژگي‌هاي كار حسابرسي» بيشترين تاثير را بر ترديد حرفه‌اي حسابداران رسمي ايران دارد.

In this research, a conceptual model for Iranian CPA’s professional Skepticism is designed using main and sub-characters. In this regard, suitable factors were extracted after literature review. Data were gathered with questionnaire which was filled by a sample of Iranian CPA. This research is among practical research and its data are analyzed using exploratory factor analysis and structural equation modeling. Using EFA six categories were determined: individual character of auditor, auditor’s function, audit characteristics, professional monitoring, psychological factors and environmental factors. Structure equation modeling chose five out of these six categories as suitable factors affecting CPA’s professional skepticism. Results show that among all factors, “Psychological Factors” doesn’t have any effect on CPA’s professional Skepticism, while “audit characteristics” has the highest effect on it.