عوامل موثر بر تناوب سببي در زبان فارسي

Factors Affecting Causative Alternation in Persian

بسياري از زبان‌شناسان، ساخت موضوعي و تظاهر موضوع‏ها را در تناوب‏هاي سببي/ خودانگيخته ازمنظر رويكردهاي واژگان‎گرا بررسي كرده‎اند. در مقاله حاضر، انشعاب‎هاي مختلف رويكردهاي واژگان‏گرا را بررسي، نقد و مقايسه مي‌كنيم و سپس فرضيه اصلي اين رويكردها را مورد آزمايش قرار مي‏دهيم. در اين رويكردها، فرض اين است كه ويژگي‏هاي معنايي و واژگاني فعل تعيين‏كننده ساخت موضوعي و تناوب موضوعي است. در اين مقاله، مبتني‌بر داده‎هاي زبان فارسي نشان مي‏دهيم كه ويژگي‏هاي معنايي فعل نقشي اساسي در تعيين تناوب موضوعي ايفا مي‏كنند؛ اما نمي‏توانيم شركت يا شركت نكردن فعل در تناوب سببي را تنها به محتواي واژگاني فعل نسبت دهيم. به‌طور كلي، يافته‎هاي اين پژوهش بر نتايج پژوهش‎هاي پيشين سايه ترديد مي‏افكنند و نشان مي‏دهند كه عوامل ديگري وراي ويژگي‏هاي واژگاني فعل در تعيين ساخت موضوعي و شركت فعل در تناوب سببي ايفاي نقش مي‏كنند. در اين ارتباط، هدف ديگر اين مقاله تعيين عوامل موثر بر شركت افعال زبان فارسي در تناوب سببي است. ازميان اين عوامل مي‏توانيم به عوامل بافتي، همچون ويژگي معنايي موضوع‎هاي فعل و سازه‎هاي غيرموضوع و همچنين دانش دايره‎المعارفي كه در سطح بازنمون منطقي در تعامل با يكديگرند، اشاره كنيم.

Many linguists have studied argument structure and argument realization in causative/inchoative alternations within the framework of lexicalist approaches. In the present paper, we will study, criticize and compare various derivatives of lexicalist approaches. Subsequently, we will test the main hypothesis underlying the mentioned accounts. In these accounts it is assumed that the verb’s lexical semantic features determine its argument structure and alternation. In this paper, based on Persian data, we will show that verb’s lexical semantics plays an important role in determination of its alternation, but the verb’s participation in causative alternation cannot be attributed sole to the verb’s semantic content. Overall, the findings of this survey cast doubt on the results of previous researches and show that other factors which transcend the verb’s lexical features determine its argument structure and its participation in causative alternation. With this regard, the other aim of this paper is to specify the factors affecting Persian verbs’ participation in causative alternation. Amongst these factors one can point to contextual factors such as semantic features of verb’s arguments and non-arguments alongside encyclopedic factors which coalesce at the level of logical form of the utterance.