جستاري در غيرت عشق

A Query about the Jealousy of love

از ميان مباحث متنوع در ساحت عرفان، «غيرت» نيز توجه عرفا و متصوّفه را به خود جلب نموده است. اين مفهوم از اصطلاحات والا و زيربناي انديشه‌هاي عارفان و صوفيان است. درآموزه‌ها و اصول انديشه عارفان، غيرت به عنوان يك باور اعتقادي و اخلاقي، بروز و ظهور داشته و اهتمام ويژه‌اي بدان معطوف شده است. بر اساس همين غيرت است كه خداوند، گناهان پنهان و آشكار را بر بنده خود ناروا داشته است. در متون شريعت، سيره اوليا، سخنان مشايخ و صوفيه و آثار شاعران، بحث غيرت مغفول واقع نشده بلكه مورد توجه جدي قرار گرفته است. عارفان و اهل كشف و ذوق با تاثيرپذيري از آموزه‌هاي قرآن و احاديث قدسي و نبوي، بحث غيرت را بنا بر مذاق و مشرب عرفاني خود مورد تفسير و تحليل قرار داده‌اند. به اين معنا كه هر كدام از عرفا و متصوفه، غيرت را از منظر نحله عرفاني خود تفسير و تاويل نموده‌اند. در اين مقاله، چيستي غيرت، تعريف لغوي و اصطلاحي آن، غيرت به عنوان يك پديده اجتماعي، غيرت الهي و اقسام آن و نيز تلقي و برداشت سلسله عرفا از آن مورد بررسي و واكاوي قرار گرفته است.

Abstract: Among various subjects regarding theosophy, jealousy attracted the Sufis and theosophists attention. This is fundamental concept for the Sufis’ thoughts. In gnostic thoughts jealousy has appeared as an ethical belief and could draw a great deal of attention. And God based on this jealousy, has called all the visible and invisible sins inadmissible. In religious law texts, saints lifestyles, shiilks words, Sufis and poets’ works, jealousy was not only neglected, but was seriously taken into consideration. Theosophists and spiritual contemplators impressed by Qudsi and prophetic Hadiths based on their own mystical tact or taste, interpreted and paraphrased the jealousy. That is to say: each Sufis and theosophist interpreted jealousy from their own point of view. In this article, “What jealousy is”, it’s literal and terminological definition, jealousy as a social phenomenon, Divine jealousy and its different types and the theosophists’ impression of it have been dealt with. Keywords: jealousy, love, theosophy, Sufism, religious, law.