دگرديسي ايندرا به رستم

Metamorphosis of Indra to Rostam

شخصیت رستم(1) در شاهنامه و ایندرا در ریگ ودا ـ كتاب مقدس هندی‌ها ـ آن‌قدر به هم شباهت دارد كه هر دو در یك پژوهش كنار هم مقایسه و تحلیل شوند. این پژوهش با طرح شباهت‌ها در وظایف، اعمال و شخصیت هر دو اسطوره و با ذكر شواهدی از هر دو كتاب می‌كوشد این نظریه را تقویت كند كه رستم دگردیسی/تغییر یافته ایزد ایندرا است؛ ایندرا كه زمانی مورد ستایش هر دو قوم آریایی هند و ایران بود، در سال‌های بعد در ایران با عبور از صافی دین زردشت- كه مجالی برای چند خدایی باقی نمی‌گذاشت- به شكل پهلوانی درآمد. نگاهی دقیق به رفتار و ویژگی‌های رستم در شاهنامه همان شخصیت ایزدی او را كه هنوز در هند ایندرا نامیده می‌شود، به ذهن می‌آورد. در این پژوهش به سی مورد از این شباهت‌ها اشاره می‌كنیم.

The similarities between Indra, in Rigveda, and Rostam, in Shāhnāmeh, make comparison of these two characters possible. The present research, by discussing their duties, acts and personalities, tries to show that Rostam is a metamorphisis of Indra. Once, Indra was worshiped by both Indians and Iranians. But then, after the spreading of Zoroastrianism in Iran, which rejected polytheism, Rostam appeard as a hero and Indra gradually faded away. In this article, we will elaborate on thirty similarities of these characters.