اثر گردشگري مذهبي بر رشد اقتصادي در استان‌هاي ايران

The Effect of Religious Tourism on Economic Growth in Iran Provinces

گردشگري عاملي موثر در تعامل فرهنگي، گفتگوي تمدن‌ها، برقراري انس و الفت ميان ملت‌ها، انتقال تجربيات، گسترش علم و فناوري و رشد و رونق اقتصادي و اجتماعي است. با توجه به كاركرد گردشگري در تفكر ديني و اسلامي، اين مقاله در پي تعيين موقعيت بخش گردشگري مذهبي در اقتصاد استان‌هاي ايران و تاثير آن بر رشد اقتصادي اين استان‌ها است. در اين راستا، بر اساس اطلاعات مربوط به حساب‌هاي منطقه‌اي استان‌ها، به ارزيابي مزيت نسبي ارزش افزوده گردشگري مذهبي در استان‌هاي ايران و مقايسه وضعيت بين استان‌ها پرداخته مي‌شود. در ادامه اثر مزيت نسبي گردشگري مذهبي بر رشد اقتصادي در طول برنامه چهارم توسعه بررسي مي‌شود. نتايج نشان مي‌دهد استان‌هاي قم، سيستان و بلوچستان، يزد، كردستان، زنجان، ايلام و خراسان رضوي بيشترين شاخص مورد نظر را در طول برنامه چهارم توسعه به خود اختصاص داده‌اند. همچنين نتايج برآورد بر اساس رگرسيون داده‌هاي تابلويي نشان مي‌دهد كه در دوره مورد بررسي اثر مزيت نسبي ارزش افزوده مذهبي بر رشد اقتصادي مثبت و معنادار است.

Tourist is an influential factor in cultural exchanges, dialogue of civilizations, establishing familiarity and intimacy between nations, sharing expertise, development of science and technology for economic and social growth. Considering the tourism performance effect on religious thinking and Islamic beliefs, this article seeks to identify the status of religious tourism sector in Iranian provinces and investigate its impact on province-level economic growth. Hence, based on the latest data on regional accounts published in 2014 by the Iran Statistics Center, this study uses the so-called comparative advantage of religion in provinces of Iran to calculate the Revealed Comparative Advantage (RCA). The article also deals with the impact of comparative advantage of religion on economic growth during the implementation of the Fourth Development Plan. The results showed that in religious sectors the provinces of Qom, Sistan-Balochestan, Yazd, Kurdistan, Zanjan, Ellam and Khorasan-e Razavi enjoy higher comparative advantage respectively during the government’s Fourth Development Plan. Also, based on the regression the findings did support a positive effect value-added comparative advantage of religious on economic growth in provinces of Iran.