آنيميسم و پيوند آن با ناتوراليسم در آثار صادق چوبك

Animism and its Relation to Naturalism in Sādeq Choobak’s Stories

زندگي بخشيدن به اشيا ، پديده‌هاي طبيعت، و مفاهيم انتزاعي را آنيميسم مي‌گويند كه از طريق اعطاي ويژگي‌هاي فيزيكي يا روان‌شناختي حاصل مي‌شود. بارزترين گونه آنيميسم، انسانديسي است؛ اما مانندگي به حيوان يا گياه و يا ساختن شكلواره‌هاي تركيبي نيز بخش عمده‌اي از آنيميسم را به خود اختصاص مي‌دهند. صادق چوبك (1295- 1377ش) از نويسندگان معاصر ادبيات فارسي است كه به اين مقوله توجّه شاياني نشان دادهاست. بررسي‌ها نشان مي‌دهند كه آنيميسم‌ در آثار اين نويسنده، از حد آرايه‌اي ادبي فراتر رفته، زيرساخت‌هاي ناتوراليستي انديشه مولف را بازگو مي‌كنند. جبرگرايي، بي‌پرده‌گي‌هاي اخلاقي، مذهب‌ستيزي، بدبيني و سياه‌انديشي و عينت‌گرايي، ازجمله مولفه‌هاي ناتوراليسم هستند كه چوبك آنها را با پيوندي ظريف با آنيميسم، به تصوير مي‌كشد. او در اين مرحله متوقف نمي‌شود و با عدول از برخي از اين اصول، نثري مخيّل و شاعرانه پديد مي‌آورد