بررسي كاركردهاي امنيتي - انتظامي عياران در دوران اسلامي (از آغاز تا سقوط بغداد 656 ه.ق)

Examination of Security-Security Functions of Errant in Islamic Era: from beginning to the fall of Baghdad

عياران در قشربندي اجتماعي- تاريخي، گروهي از افراد جامعه بودند كه اصول اخلاقي و مبارزاتيِ ويژه‌اي را برگزيده و كمك به فقيران را پيشه خود ساخته بودند. در بسياري از منابع به نقش امنيتي و دفاعي آن‌ها در برابر ستم حكام اشاره شده و نيز برخي از بي‌نظمي‌ها و ناآرامي‌هايي كه توسط افرادي كه خود را عيار ناميده‌ بودند، نام برده و اين قشر را عاملي براي بي‌نظمي دانسته‌اند كه ضرورت دارد، پژوهشي نظام‌مند در اين زمينه انجام شود؛ ازاين‌رو پژوهش حاضر با روش توصيفي – تحليلي در پي پاسخ به اين پرسش است كه عياران چه عملكرد و كاركردي در دوران اسلامي داشته‌اند؟ دستاوردهاي پژوهش نشان مي‌دهد، عياران در دوران اسلامي دو عملكرد و كاركرد مثبت و منفي داشته‌اند: 1- عملكرد و كاركرد امنيتي – انتظامي و دفاعي كه در بيشتر مواقع با كمك‌ به بي‌نوايان، فقرا و ستم ديدگان نقش‌آفريني كرده و خود را مدافع حقوق مردم در برابر ظلم خلفا، حكام و اميران ايالات معرفي كرده‌اند؛ 2- همچنين پژوهش حاضر نشان مي‌دهد عياران در قرن پنجم هجري علاوه بر عملكرد امنيتي – انتظامي، در ايام مرگ يا عزل خلفا و حكام، با پوشيدن لباس و نام عياري به طراري و غارتگري روي آورده و دست به شورش زده و با قتل و غارت اموال توانگران موجب بي‌نظمي در جامعه بوده‌اند.