امكان‌سنجي فقهي تحديد مهريه

Jurisprudential Feasibility of Delimitation of Dowry

مشكلات اجتماعي ناشي از مهريه‌هاي سنگين و نامعقول بر كسي پوشيده نيست. آنچه شايسته بررسي حواهد بود، راهكارهاي فقهي و مشروع برون‌رفت از اين چالش اجتماعي است. مسيله تحديد مهريه و تعيين سقفي براي آن از ديرباز در ميان فقها مطرح بود. مشهور فقها معتقدند كه مهريه سقفي ندارد و تعيين هرگونه سقفي براي آن نامشروع است. در مقابل مرحوم سيد مرتضي با استناد به روايتي، سقف مهريه را مهرالسنه مي‌داند و معتقد است كه در صورت تعيين مهر زايد بر اين ميزان، خود‌به‌خود به مهرالسنه بر مي‌گردد. مشهور فقهاي اماميه اين روايت را بر استحباب حمل كرده‌اند. در اين مقاله با بررسي سندي و دلالي روايت مورد استناد سيد مرتضي و قول مشهور اماميه، روش‌هاي مشروعي براي تحديد مهريه و در نهايت راهكارهايي براي برون‌رفت از اين چالش اجتماعي ارايه مي‌شود.

Social problems resulting from high dowry is clear for all, but jurisprudential and legitimate solutions for this social challenge deserves studying. For a long time jurisprudents have dealt with the subject of delimitation of dowry. It is generally accepted by scholars that there is no limit and ceiling for dowry and delimiting it is unlawful. In contrast the late Seyyed Morteza, relying on a tradition, considers Mahr ol-Sunna to be dowry ceiling and believes in the case of determining extra dowry it returns to Mahr ol-Sunna automatically. Imamite scholars have generally considered it to be mostahab (order without obligation). Studying asnad and evidences of the tradition Seyyed Morteza relied on as well as the opinion of Imamite scholars, this article provide lawful methods to delimit dowry and finally to offer solutions for resolving this challeng.