بررسي و تحليل نظريه حركت توسطيه و قطعيه

از ديدگاه ابن سينا حركت توسطيه، بودن متحرك ميان مبدا و منتهاي حركت است و حركت قطعيه، انتزاع صورت هاي خيالي از حدود حركت و لحاظ آنها به صورت مجتمع است. مطرح شدن اشكالاتي به وجود حركت سبب گرديده كه بهمنيار قائل به نفي وجود حركت قطعيه شود و ميرداماد حركت قطعيه و توسطيه؛ هر دو را در خارج موجود بداند. صدرالمتالهين در برخي موارد متمايل است كه حركت قطعيه درخارج وجود دارد و در برخي موارد وجود خارجي حركت توسطيه را مي پذيرد. علامه طباطبايي قائل به وجود حركت توسطيه و قطعيه هر دو در خارج است. نگارندگان در پژوهش حاضر تبيين نموده اند كه مقصود ابن سينا توسط حكيم سبزواري به خوبي درك شده و حركت قطعيه امري ذهني و حركت توسطيه حقيقتي خارجي است.