حكم ممنوعيت رجوع از هبه به خويشاوندان در فقه اماميه

در فقه اسلامي هبه به عنوان يكي از روش هاي تمليك غير معاوضي اموال معرفي شده است. هبه از جمله عقودي است كه در برخي موارد مانند هبه به خويشاوندان، شارع براي واهب، حق رجوع قرار نداده است. در اين تحقيق پس از بيان اهميت روابط خانوادگي در فقه به بررسي تعريف رحم، قرابت و نَسب در لغت و قرآن و فقه پرداخته شده است. براي تعيين مصاديق خويشاوند در فقه، سه نظر وجود دارد. مشهور فقها تعيين مصاديق را به عرف واگذار نموده اند. ممنوعيت رجوع از هبه­ به پدر و مادر حكمي اجماعي و تنها مخالف آن سيد مرتضي است. مشهور فقيهان در مورد رجوع از هبه به فرزندان نيز قائل به ممنوعيت هستند. البته نظرات ديگري نيز وجود دارد كه بيان شده است. رجوع از هبه به ساير خويشاوندان نيز مورد اختلاف فقيهان است. مشهور فقها رجوع به ايشان را هم ممنوع مي دانند كه ادله آنها قوي تر به نظر ميرسد و در مقابل، متقدمين و قانون مدني، رجوع را در اين مورد جايز ميدانند. در اين مقاله تلاش شده است كه انواع بخشش هاي به خويشاوندان (همسر و غير همسر) از ديدگاه تاريخي ـ تحليلي مورد بررسي فقهي قرار گيرد و در پايان نظر قانونگذار آورده شده و مورد ارزيابي قرار گرفته است.