روش شناسي كلامي شيخ صدوق

شيخ صدوق عالم بلندآوازه و متكلم جليل القدر شيعه است كه در قرن چهارم هجري قمري مي زيسته است. آثار كلامي ارزشمند و متعددي از وي به يادگار مانده است. از آثار او به دست مي آيد كه وي در تبيين و اثبات معارف عقيدتي اسلام، هم از ادله نقلي معتبر بهره جسته است و هم از عقل و استدلال هاي عقلي. در ديدگاه رايج، شيخ صدوق متكلمي نص گرا معرفي مي شود، در حالي كه صحيح آن است كه روش وي، جامع ميان عقل و نقل است، هر چند مباحث اعتقادي را از دريچه روايات مطرح مي كند، ولي در بسياري از آثار خود، بحث هاي عقلي مهم و قابل توجهي دارد و در موارد متعدد، به تاويل ادله سمعيِ مخالف عقل پرداخته است. اين مقاله به منظور تبيين روش كلامي شيخ صدوق، در ضمن بيان نقش علوم مختلف در انديشه كلامي وي، به بررسي منزلت هر كدام از عقل و نقل در روش كلامي وي پرداخته است و در پايان، شيوه مواجهه او با ديگر مكاتب اعتقادي را مورد مطالعه قرار داده است.