تعيين شاخص هاي موثر براي ارزيابي كيفيت خاك در كاربري هاي مختلف حوضه آبخيز چغاخور

براي بررسي كيفيت خاك، استفاده از شاخص هاي حساس خاك به مديريت كاربري اراضي ضروري مي باشد. از آن جائيكه رصد كليه خصوصيات خاك، پرهزينه و طاقت فرسا است بنابراين تعداد محدودي از خصوصيات خاك توصيه مي شود. اين مطالعه با هدف مقايسه برخي خصوصيات خاك در كاربري هاي مختلف و تعيين حداقل ويژگي هاي موثر بر كيفيت خاك در حوضه آبخيز درياچه چغاخور در استان چهارمحال و بختياري انجام شد. بدين منظور با استفاده از روش ابر مكعب لاتين و با بهره گيري از نقشه هاي شيب، كاربري و خاك، مكان 125 نمونه سطحي (20-0 سانتيمتر) تعيين شد. پس از تيمارهاي اوليه نمونه هاي خاك، 29 خصوصيت فيزيكي و شيميايي خاك ها به روش هاي استاندارد اندازه گيري شدند. نتايج مقايسه ميانگينها در كاربريهاي مختلف نشان داد كه ويژگيهايي شامل ميانگين وزني قطر خاكدانه ها، آب قابل استفاده، گنجايش هوايي، شاخص دكستر، كربن آلي، كربن آلي ذره اي در خاكدانه هاي بزرگ، نسبت كربن آلي ذره اي در خاكدانه هاي بزرگ به كوچك، غلظت فسفر، آهن و مس به ترتيب در كاربري باغ، زمينهاي زراعي، مراتع خوب، ديمزارها و مراتع ضعيف سير نزولي داشتند. جهت تعيين شاخصهاي مرثر بر ارزيابي كيفيت خاك در كاربريها تجزيه داده ها به مولفه هاي اصلي و تجزيه تشخيص گام به گام انجام شد و ويژگيهايي همانند پايداري خاكدانه ها در آب، اجزاي بافت خاك، نسبت كربن آلي ذره اي در خاكدانه هاي درشت به خاكدانه هاي كوچك و غلظت عناصر سنگين مس و روي به عنوان حداقل مجموعه داده هاي حساس به كيفيت خاك گزينش شدند.