مدل پيش آگاهي براي بيماري بادزدگي سيب زميني در اردبيل

بیماری بادزدگی (Late blight) سیب زمینی یكی از مهمترین بیماری‌های این محصول درسراسر جهان محسوب میشود ودرصورت شیوع می تواند باعث انهدام كل محصول گردد. بر اساس اسناد سازمان جهاد كشاورزی استان اردبیل این بیماری در سال 1376 دردشت اردبیل به صورت اپیدمیك در آمده و خسارت سنگینی به محصول سیب زمینی وارد كرده است. عوامل اقلیمی بویژه دما،میزان بارندگی ورطوبت نسبی هوا دربروز و توسعه این بیماری نقش مهمی ایفا می كنند.لذا درتحقیق حاضر تاثیردما، میزان بارندگی و رطوبت نسبی هوا در شیوع بیماری باد زدگی سیب زمینی در دشت اردبیل مورد بررسی قرار گرفت.بدین منظورداده های هواشناسی روزانه،ماهانه وسالیانه دشت اردبیل از ایستگاه هواشناسی سینوپتیك اردبیل برای دوره سال 1371 تا1380 تهیه و با استفاده از روش‌های گرافیكی وآماری سال‌های مورد مطالعه ازنظرعوامل اقلیمی گروه بندی و موردتجزیه وتحلیل قرارگرفتند.ابتدا برای تعیین اختلاف بین سال‌ها و ماه‌های داخل هر سال به صورت آشیانه‌ای (Nested) تجزیه واریانس انجام گرفت.سپس سال‌های مورد مطالعه با استفاده ازروش تجزیه خوشه‌ای به روش (UPGMA) گروه بندی گردید.نتایج نشان دادكه بین عوامل اقلیمی مخصوصا دما وبارندگی با شیوع این بیماری همبستگی معنی‌داری وجود دارد. گروه بندی سال‌های مورد مطالعه با استفاده از عوامل اقلیمی در محدوده زمانی بروز و شیوع بیماری، توانست سال 1376 را از بقیه سال ها جدا نماید. همچنین مشخص شد كه درطول فصل زراعی چنانچه یك بارندگی موثر حدود 30 میلی متر اتفاق افتد و میانگین دمای روزانه به مدت حداقل 10 روز متوالی درحدود 20 درجه سانتیگراد باشد،احتمال بروز وشیوع این بیماری وجود داردوباید اقدامات پیش گیرانه صورت گیرد.