موانع و مشكلات سفر حج ايرانيان در روزگار سلجوقيان

سفر حج به عنوان يك فريضه ديني، در روزگاران گذشته سفري سخت، خطرناك و گاه بي بازگشت و همراه با مشكلات بسيار بوده است. در روزگار حاكميت سلجوقيان بر ايران (429 ـ 590 ق)، از يك طرف گاه شرايط اقتصادي نامناسب در سفر حج تاثير مي گذاشت و از طرف ديگر، حاجيان با مشكلات زيادي ازجمله ناامني ناشي از غارتگري اعراب باديه، حمله هاي ناگهاني اسماعيليان، كمبود آب و آذوقه، قحطي و بيماري هاي كشنده اي مانند و با روبه رو مي شدند. اختلافات سياسي در اين دوره مانند اختلافات سلاطين سلجوقي، استقلال طلبي برخي اميران عراق و اختلافات اميران مكه با اميرالحاج نيز، بر مشكلات سفر حاجيان مي افزود. اين مقاله بر آن است تا با استفاده از گزارش هاي تاريخي، موانع و مشكلات سفر حج در دوره سلجوقيان را با روش توصيفي ـ تحليلي بررسي كند.