مواجهه مطبوعات ايران و عربستان در بازنمايي منا: فاجعه يا حادثه؟

در فاجعه مناي سال 1394 كه يكي از خون بارترين وقايع تاريخ حج در مكه بود، جمعاً 464 نفر ايراني به شهادت رسيدند. اين تلفات جاني كه به دليل سقوط جرثقيل در محوطه مسجدالحرام و ازدحام جمعيت در رمي جمرات در منا رخ داد، به سرعت در مطبوعات جهان و جهان اسلام بازتاب يافت و به جنگ رسانه اي شديدي ميان رسانه هاي عربستان سعودي و ايران انجاميد و در نهايت موجب كاهش شديد روابط ديپلماتيك بين دو كشور گرديد. اين پژوهش معطوف به اين جنگ رسانه اي است و مسئله اصلي آن اين است كه: بازنمايي اين وقايع در رسانه هاي اين دو كشور چگونه بوده است و آنها از چه سازوكارهايي براي بازنمايي اين وقايع و مقابله با يكديگر بهره گرفته اند؟ براي پاسخ به اين پرسش از روش تحليل گفتمان لاكلا و موف استفاده شده است. اين پژوهش نشان مي دهد مطبوعات عربستان با استفاده از سازوكارهاي گوناگوني چون نام گذاري خنثاي اين واقعه، استفاده از گزاره هاي ديني اي چون قضا و قدر، انتساب مسئوليت حادثه به حجاج ايراني و سپاه پاسداران انقلاب اسلامي ايران و تكذيب روايت ايراني از اين واقعه، به شكل هاي مختلف كوشيدند نقش منفي عربستان را در اين رويداد به حاشيه برانند و افكار عمومي را به سوي ايران معطوف سازند. در مقابل مطبوعات ايران نيز با استفاده از نام گذاري منفي واقعه و انتساب جنگ طلب بودن، آمريكايي و اسرائيلي بودن عربستان، منفعت طلبي عربستان از مراسم حج و نسبت دادن عربستان با تروريسم، بازنمايي منفي اي از نقش عربستان در مطبوعات فارسي زبان ارائه كنند.