پيش بيني تاب آوري تحصيلي و هيجاني بر مبناي عوامل روان شناختي، خانوادگي و اجتماعي : مقايسه نيمرخ پيش بيني ابعاد تاب آوري هيجاني و تحصيلي

پژوهش حاضر با رویكردی سیستمی و شناختی-اجتماعی، نیمرخ پیش‌بینی افراد تاب‌آور تحصیلی و هیجانی را در عوامل خانوادگی، تحصیلی و روان‌شناختی بررسی و مقایسه كرده است. شركت كنندگان پژوهش دانش‌آموزان كلاس‌های دوم دبیرستان بودند كه به شكل هدفمند از میان نواحی 3 و 4 آموزش و پرورش شهرستان شیراز انتخاب شدند كه به نظر می‌رسید در شرایط اقتصادی- اجتماعی پایین‌تری بودند. از مجموع 846 آزمودنی در این نمونه آماری، 137 نفر به عنوان تاب‌آور تحصیلی و 146 نفر به عنوان تاب‌آور هیجانی و 28 نفر نیز به عنوان تاب‌آور تحصیلی و هیجانی شناسایی شدند. برای اندازه‌گیری متغیرهای پژوهش از مقیاس‌های دلبستگی به والدین و همسالان آرمسدن و گرینبرگ، جوّ تعاملی معلم-دانش‌آموز، مقیاس راهبردهای مقابله‌ای سندلر و همكاران، پرسشنامه تنظیم شناختی عاطفی گارنفسكای و كراجی، مقیاس بهزیستی روانی كلی و پیترسون، افسردگی كودكان كواكس و بك، و مقیاس تاب‌آوری تحصیلی مارتین استفاده شد. نتایج تحلیل افتراقی توصیفی نشان میدهد متغیرهایی كه بیش‌ترین سهم را در تمایز میان گروه‌های تاب‌آور تحصیلی و غیر تاب‌آور تحصیلی داشته‌اند به‌ترتیب عبارت هستند از: راهبرد مقابله‌ای فعال، درگیری، تنظیم شناختی مثبت هیجانات و ساختار. در حالیكه بیش‌ترین قدرت تفكیك گروه‌های تاب‌آور هیجانی و غیر تاب‌آور هیجانی به ترتیب مربوط به متغیرهای دلبستگی به والدین، تنظیم شناختی منفی هیجانات، ساختار، حمایت‌های خود استقلالی، درگیری و راهبرد مقابله‌ای اجتنابی است. همان‌گونه كه نتایج نشان می‌دهد نیمرخ پیش‌بینی متفاوت گروه‌های تاب‌آور تحصیلی و هیجانی شواهدی را مبنی بر ماهیت چند بعدی بودن سازه تاب‌آوری فراهم می‌آورد. نتایج حاصل از تحلیل افتراقی پیش‌بینی كننده نشان می‌دهد كه تابع تاب‌آور هیجانی در 7/93% از موارد و تابع تاب‌آور تحصیلی در 4/92% قادر به تشخیص صحیح افراد تاب‌آور است.