نقش آمريكا در تفرقه افكني در ايران 1320-1332ه.ش/1941-1953م

The Role of US in widening division among Iranians during the years 1941-1953

جنگ جهانی دوم نتایجی همچون سامان یافتن اقتصاد آمریكا، تضعیف قدرت انگلیس، و توجه دولت­های قدرتمند به ایران، به­ دلیل موقعیت استراتژیك و منابع نفتی را به همراه داشت  كه برای ایران به  بی­ ثباتی در همه زمینه­ها منجر شد. در 1941-1953/1320-1332، آمریكا و انگلیس با حمایت از دولت­هایی همچون قوام و رزم‌آرا، توسط سیا، بدامن، و عناصر وابسته با انواع اقدامات فرهنگی، به ایجاد تفرقه­ افكنی درگروه­ های مبارز پرداختند. در جریان ملی شدن صنعت نفت و تا زمانی كه نیروهای ملی-مذهبی به رهبری آیت ­الله كاشانی و دكتر مصدق با هدف بیگانه­ ستیزی متحد بودند، آنها نتوانستند به اهداف خود برسند؛ اما تفرقة بین آنها باعث شد، آمریكا، دو رقیب بین­ المللی را از تسلط بر ایران كنار زند و سرانجام با كودتای 28مرداد1332/1953 ایران را تحت نفوذ خود درآورد. هدف:  بررسی نقش آمریكا در تفرقه­ افكنی و بحران آفرینی در دورة زمانی1320-1332/1941-1953 می­باشد. فرضیة پژوهش: «سیاست تفرقه­ افكنی بین گروه­‌ها و نهادهای ایرانی ابزاری مؤثر برای رسیدن آمریكا به اهدافش در سال­های مورد بحث بود». یافته­ های پژوهش: با كودتای 28 مرداد، آمریكا توانست رقبای بین­ المللی ­اش را كنار بزند و بر ایران مسلط شود. با توجه به این موضوع می ­توان نتیجه گرفت كه تفرقه ­افكنی توسط مخالفان، یكی از كم هزینه ­ترین و درعین­ حال مؤثرترین ابزار برای رسیدن به اهداف است.

Purpose: The objective is to unravel the role of the US diplomacy in dividing Iranian nationalists in the years between the occupation of Iran during World War 2 in 1941 and the 1953 Coup. The focus is on particular on events in the aftermath of the nationalization of the Iranian oil industry. Method/Research Design: Archival documents were consulted in addition to existing publications. Findings: The American and the British agents activated an operation code-named BEDAMN in 1948, carrying out a variety of propaganda and political action activities in order to combat Soviet and Tudeh Party influence in Iran. Following the nationalization of the Iranian oil industry, the operation succeeded in dividing followers of the Prime Minister Mosaddeq and Ayatollah Kashani, the influential religious leader and a former ally of Moseddeq.