بررسي عناصر شخصيت و حادثه در داستان «اولدوز و عروسك سخن‌گو» از صمد بهرنگي

در اين جستار به بررسي دو عنصر شخصيت و حادثه، در داستان اولدوز و عروسك سخن‌گوي صمد بهرنگي پرداخته شده و با اين هدف كه صفات ارزشي و ضد ارزشي، محصول شخصيت پردازي داستان است، يا منوط به حوادث آن از متغيرهاي پويايي شخصيت‌ها، هشت نمونه‌ي غم ‌ـ شادي ‌ـ ترس ـ عصبانيت ـ اميد ـ نااميدي ـ صبوري ـ كم‌صبري انتخاب و با روش تحليل محتوا ارزيابي شده است. با تحليل آماري داده‌ها مشخص شد؛ بالاترين فراواني مربوط به عصبانيت (18مورد) و كم‌ترين فراواني مربوط به نااميدي (4مورد) است. اين ميزانِ كميت و كيفيت تغييرات (پويايي شخصيت‌ها) به همراه رخداد كنش‌ها از سوي شخصيت‌ها، باعث تبيين رفتارهاي مثبت و منفي در آن‌ها مي‌شود كه هم دستاورد ارزشي و هم كاركرد ضد ارزشي دارد. بنابراين در اين داستان شخصيت‌ها گوي سبقت را از حوادث، ربوده‌اند و ايجاد ارزش‌زايي يا ارزش‌گريزي كرده‌اند. خمير مايۀ ايدئولوژيك نويسنده و دگرديسي‌هاي سياسي و اجتماعي زمان او نيز بر اين عملكرد، تاثير مستقيم داشته است.