ارزيابي سازگاري 104 هيبريد سيب زميني در استان اردبيل و البرز

اين پژوهش به منظور دست­يابي به هيبريدهاي مناسب از نظر صفات زراعي، بازارپسندي و سازگاري با شرايط اقليمي مناطق توليد سيب ­زميني كشور اجرا شد. تعداد 104 هيبريد انتخابي در طي پنج سال (93-1389) همراه با ارقام ساوالان، كايزر، آگريا و خاوران به عنوان شاهد در يك طرح آزمايشي آگمنت (آزمايش مقدماتي) بدون تكرار در ايستگاه تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي اردبيل و موسسه اصلاح و تهيه نهال و بذر كرج مورد مقايسه قرار گرفتند. 104 هيبريد مورد بررسي در اين آزمايش از 8 جمعيت اصلاحي بودند. تعداد 52 هيبريد در اردبيل و 52 هيبريد در كرج (جمعا 104 هيبريد) هر كدام در 4 بلوك و در هر بلوك 13 هيبريد به همراه چهار شاهد (ارقام آگريا، خاوران، كايزر و ساوالان) كشت شدند. در طي دوران رشد و پس از برداشت محصول برخي از صفات از جمله ارتفاع بوته، تعداد ساقه اصلي در بوته، قطر ساقه اصلي، تعداد و وزن غده در بوته، عملكرد غده قابل فروش و درصد ماده خشك غده اندازه­ گيري شدند. پس از بررسي صفات كمي اندازه­ گيري شده، تعداد 81 هيبريد به عنوان هيبريدهاي برتر از لحاظ صفات عملكرد غده قابل فروش و درصد ماده خشك غده انتخاب گرديدند. اين تعداد 81 هيبريد انتخابي شامل 17 هيبريد از جمعيت لوستا ♀ × ساتينا♂، 36 هيبريد از جمعيت لوستا ♀ × كايزر♂، 14 هيبريد از جمعيت لوستا ♀ × ساوالان♂، 7 هيبريد از جمعيت كايزر ♀ × ساوالان♂، 4 هيبريد از جمعيت ♀ ساوالان × كايزر ♂، 1 هيبريد از جمعيت ♀ ساوالان × ساتينا ♂ و 2 هيبريد از جمعيت ♀ساتينا × ساوالان ♂ بودند. تجزيه خوشه­ اي، اين 104 هيبريد را به سه گروه تقسيم كرد. گروه اول با 49 هيبريد و رقم از تعداد و وزن غده در بوته، عملكرد غده قابل فروش و درصد ماده خشك غده بالايي نسبت به ميانگين كل برخوردار بودند. در تجزيه عامل­ ها 3 عامل مستقل از هم مجموعاً 73.90 درصد از تنوع را توجيه نمودند. عامل اول، عامل عملكرد و اجزا آن (صفات عملكرد غده قابل فروش، تعداد و وزن غده در بوته)، عامل دوم، عامل ساختاري بوته (صفات ارتفاع بوته، تعداد ساقه اصلي در بوته و قطر ساقه اصلي) و عامل سوم، عامل كيفي (درصد ماده خشك غده) نام­ گذاري شدند.