بررسي پيشگويي‌ كننده‌هاي رفتارهاي پيشگيري‌ كننده ازپوكي استخوان در زنان شهر فسا:تلفيقي ازمدل اعتقاد بهداشتي وتئوري شناختي اجتماعي

مقدمه: بررسي عوامل مؤثر بر اتخاذ رفتارهاي پيشگيري‌كننده ازپوكي استخوان در زنان با استفاده از الگوهايي كه عوامل مؤثر بر رفتار را شناسايي و تقويت مي‌كنند ضروري مي‌باشد. پژوهش حاضر با هدف تعيين رفتارهاي پيشگيري‌كننده ازپوكي استخوان در زنان شهر فسا با استفاده ازمدل اعتقاد بهداشتي و تئوري شناختي اجتماعي درسال 1392 انجام شد. روش‌ها: در اين مطالعه مقطعي تحليلي 401 نفر از زنان 30 تا 50 سال تحت پوشش مراكز بهداشتي درماني شهر فسا به صورت تصادفي انتخاب شدند. مقياس مربوط به عوامل مدل اعتقاد بهداشتي (حساسيت، شدت، تهديد، منافع، موانع و خودكارامدي درك شده وراهنماهاي عمل) و سازه‌هاي خودتنظيمي و حمايت اجتماعي از تئوري شناختي اجتماعي و عملكرد تغذيه‌اي و پياده‌روي جهت پيشگيري از پوكي استخوان در زنان سنجيده شد. در نهايت اطلاعات با استفاده نرم‌افزار SPSS نسخه 16 و از طريق آزمون‌هاي آماري توصيفي (ميانگين و انحراف معيار) وآزمون‌هاي تحليلي شامل ضريب همبستگي پيرسون، آناليز رگرسيون چند متغيره خطي ،آناليز واريانس يك‌طرفه و آزمون تي مستقل تجزيه و تحليل شد و سطح معني‌داري كمتر 0.05در نظر گرفته شد. يافته‌ها: ميانگين سني زنان مورد مطالعه 6.2± 40.9 سال بود. متغيرهاي حساسيت درك شده، انگيزش، حمايت اجتماعي و خودتنظيمي براي رفتار پياده‌روي ومتغيرهاي حساسيت درك شده و خودتنظيمي براي رفتار تغذيه‌اي پيشگويي‌كننده بود. بين عملكرد پياده‌روي و حساسيت درك شده (0.136=r و0.007=p)، انگيزش (0.120=r و0.016=p)، حمايت اجتماعي (0.068=r و0.030=p) و خودتنظيمي (0.118=r و0.018=p) ارتباط معني‌داري وجود داشت. در اين بررسي بين عملكرد تغذيه‌اي و حساسيت درك شده (0.068=r و0.003=p)، خودكارآمدي (0.039=r و0.042=p) و خودتنظيمي (0.069=r و0.070=p) ارتباط مستقيم و با موانع درك شده (0.047- =r و0.050=p) ارتباط معكوس معني‌داري وجود داشت. متغيرهاي مورد بررسي 29.1 درصد از واريانس رفتار پياده‌روي و 20.2 درصد از واريانس رفتار تغذيه‌اي پيشگيري از پوكي استخوان را بيان نمودند. نتيجه‌گيري: مطالعه حاضر كارايي الگوي اعتقاد بهداشتي و سازه‌هاي خودتنظيمي و حمايت اجتماعي را در پيشگويي اتخاذ رفتارهاي تغذيه‌اي و پياده‌روي جهت پيشگيري از پوكي استخوان نشان داد. از اين رو اين الگوها مي‌تواند به عنوان چارچوبي جهت طراحي و اجراي مداخلات آموزشي جهت پيشگيري از پوكي استخوان در زنان استفاده شود و به ارتقا و حفظ سلامت آنان كمك نمايد.