تبيين تجارب استرس و استراتژي‌هاي سازگاري در معلمان زن مقطع ابتدايي

مقدمه: شناسايي و درك عوامل اثرگذار بر بروز استرس معلمان زن مقطع ابتدايي و نحوه سازگاري با اين عوامل مي‌تواند موجب تغييرات شگرف در توسعه نظام آموزشي كشور شده و زمينه‌اي براي طراحي مداخلات آموزشي مناسب در راستاي ارتقاء سلامت افراد و جوامع باشد. هدف از اين مطالعه تبيين تجارب استرس و استراتژي‌هاي سازگاري معلمان زن مقطع ابتدايي از ديدگاه آنان بود. روش‌ها: اين مطالعه كيفي با مشاركت 46 نفر از معلمان زن مقطع ابتدايي شاغل در مدارس شهري و روستايي استان لرستان با نمونه‌گيري تركيبي مبتني بر هدف به روش بحث متمركز (Focus group) به صورت نيمه‌ساختار يافته (Semi structured) در گروه‌هاي پنج تا ده نفره در سال 1392 طراحي و اجرا شد. پس از كسب رضايت‌نامه كتبي، داده‌ها جمع‌آوري، ضبط، دستنويسي و پس از كنترل صحت ثبت داده‌ها، با روش تحليل محتوي (Content Analysis) مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. جهت حمايت از صحت و استحكام داده‌ها معيار مقبوليت، تأييدپذيري و انتقال‌پذيري لحاظ گرديد. يافته‌ها: پنج مضمون اصلي شامل ماهيت استرس‌زايي شغل، مهندسي مجدد سازماني، عوامل فرهنگي- اجتماعي، عوامل مربوط به فرد و تعارض نقش‌ها استخراج شد. نتيجه‌گيري: شناخت موضوعات در زمينه استرس و استراتژي‌هاي سازگاري مي‌تواند در حل مشكلات آموزشي اثرگذاربوده و افقي جديد در انجام تحقيقات جامع‌تر براي محققان فراهم نمايد. به نظر مي‌رسد استفاده از مدل‌هاي اجتماعي و مدل‌هاي در طراحي فرآيندهايي مانند پايش و نظارت‌ها، سيستم‌هاي آموزش معلمان، ارزش‌گذاري و تغيير در فرآيند ارتقاء شغلي مؤثر باشد.