اثر ويژگي هاي رسوب بر تجمع و نرخ انتقال فلزات سنگين در درختان مانگرو (مطالعه موردي: خليج نايبند و جزيره قشم)

در اين مطالعه تجمع فلزات نيكل (Ni) و واناديوم (V) در رسوبات، ريشه و برگ رويشگاه هاي مانگرو (Avicennia marina) و ميزان انتقال آنها از رسوب به ريشه و برگ در خليج نايبند و جزيره قشم مورد بررسي قرارگرفت. نمونه برداري به صورت تصادفي سيستماتيك با استفاده از ترانسكت هاي انتخابي در 16 ايستگاه در منتهي اليه سمت خشكي و دريا در دو رويشگاه با سه تكرار از رسوب، ريشه و برگ درختان مانگرو انجام شد. خصوصيات بستر از قبيل بافت رسوب، pH، ECو مواد آلي تعيين گرديد. ميزان نيكل و واناديوم با استفاده از دستگاه جذب اتمي اندازه گيري شد و ضريب انتقال فلزات از رسوب به ريشه و از ريشه به برگ محاسبه گرديد. هم چنين هم بستگي ضرايب انتقال فلزات با ويژگي هاي رسوب توسط نرم افزار SPSS (ورژن 19) بررسي گرديد. در نمونه هاي رسوب، ريشه و برگ به ترتيب بالاترين غلظت نيكل و واناديوم اندازه گيري شد. در فرايند انتقال فلزات نيكل و واناديوم در دو رويشگاه قشم و نايبند، بيشترين ميزان انتقال از رسوب به ريشه مربوط به فلز واناديوم و از ريشه به برگ مربوط به فلز نيكل بود. علاوه بر اين، بالاترين ضريب انتقال از رسوب به ريشه براي فلز واناديوم در رويشگاه قشم (502/0) و بيشترين ضريب انتقال از ريشه به برگ براي فلز نيكل در رويشگاه نايبند (749/0) به دست آمد. به نظر مي رسد مهم ترين عامل در تفاوت انتقال فلز نيكل و واناديوم، اختلاف در نوع بافت رسوبات در دو رويشگاه و سطح فعاليت هاي نفت و گاز در خليج نايبند باشد. به طور كلي، بافت ريزدانه رويشگاه حرا در جزيره قشم عمدتاً موجب افزايش انتقال واناديوم از رسوب به ريشه و بافت درشت دانه رويشگاه خليج نايبند به همراه افزايش آلودگي هواي منطقه، عمدتاً منجر به افزايش تجمع نيكل در برگ گرديده است.