ارزيابي اثرات اقتصادي كاهش آورد رودخانه سفيدرود بر كشاورزي در استان گيلان

در انتهايي­ترين قسمت حوضه سفيدرود بزرگ، رودخانه قزل اوزن پس از مخلوط شدن با رودخانه شاهرود به رودخانه سفيدرود تغيير نام مي­دهد. اين رودخانه 80% آب آبياري تنظيم شده استان گيلان را تامين مي­نمايد. در سال­هاي اخير بدون توجه به منابع آب كل حوضه آبريز قزل اوزن- سفيدرود، سازه­هاي تنظيم و ذخيره­سازي آب متعددي در استان­هاي بالادست اين حوضه آبريز احداث شد. پيامد اين رويكرد، كاهش آب ورودي و ايجاد بحران مديريت منابع آب در استان گيلان مي­باشد. پژوهش حاضر با استفاده از الگوي يكپارچه اقتصادي- هيدرولوژيكي حوضه رودخانه سفيدرود، ديد جامعي از اثرات كاهش آورد رودخانه سفيدرود بر مصارف مختلف در اين حوضه تحت سناريوهاي مختلف ارائه مي­دهد. در اين راستا، طيف وسيعي از داده­هاي هيدرولوژيكي و اقتصادي حوضه رودخانه سفيدرود مانند ميزان رواناب، ميزان آب سطحي انحراف داده شده، ميزان جريان برگشتي، ميزان عملكرد، درآمد و هزينه توليد رشته فعاليت­هاي كشاورزي و ... در الگوسازي لحاظ شد. نتايج به­دست آمده از الگوي يكپارچه حوضه رودخانه سفيدرود بيانگر آن است كه به طور متوسط كل منافع اقتصادي از دست رفته در مصارف حوضه رودخانه سفيدرود به ازاي هر متر مكعب كاهش آورد آبريز قزل اوزن- سفيدرود برابر با 1138 ريال مي­باشد. همچنين تحت سناريوهاي مورد بررسي، ميانگين منافع اقتصادي از دست رفته در مصارف كشاورزي حوضه رودخانه سفيدرود به ازاي هر متر مكعب كاهش آورد آبريز قزل اوزن- سفيدرود برابر با 1100 ريال مي­باشد. بازنگري در چگونگي ارزيابي فني- اقتصادي طرح­هاي توسعه منابع آب در بالادست و اتخاذ رويكرد يكپارچه تصميم­گيري براي اين حوضه ضرورني انكارناپذير است.